Tijdsinvestering en kosten voor de praktijk

Door Gijs Bodenstaff · Laatst gecontroleerd: 25 september 2026 · Medische controle: [in te vullen: medisch redacteur]

Voor huisartsen, POH en praktijkmanagers

Een vroege aanpak van overgewicht kost een huisartsenpraktijk naar onze schatting ongeveer 35 minuten per patiënt (meten, gesprek en verwijzing) plus een paar uur eenmalige voorbereiding. Er is geen apart tarief voor obesitas: je declareert een regulier consult van € 13,18 of een lang consult van € 26,36 (NZa-tarieven 2026). Voor de patiënt is de GLI gratis. Hieronder staan de aannames, de tarieven en een rekenvoorbeeld.

In het kort

Consulttarieven 2026: € 13,18 (5–20 minuten) en € 26,36 (20 minuten of langer) (LHV, 10-07-2025; Zorg en Zekerheid, tarievenbijlage 2026).
Geen aparte prestatie voor obesitas of leefstijl in S2 of in de tarievenlijst 2026 (NZa-regeling multidisciplinaire zorg; Zilveren Kruis, 2026).
De GLI kost de verzekeraar volgens NZa-maximumtarieven 2025 hooguit circa € 1.334 per deelnemer (eigen berekening); de patiënt betaalt niets (Zorginstituut, 29-05-2026).
Overgewicht en obesitas kosten de maatschappij ruim € 79 miljard per jaar (PON-studie, via NVD, januari 2022).

Tijdsinvestering per activiteit

Er zijn geen recente landelijke cijfers over hoe lang een leefstijlgesprek in de huisartsenpraktijk duurt. De tijden in de tabel zijn daarom onze eigen schattingen, met de aanname erbij. Als ijkpunt: het standaardconsult is 10 minuten, en sommige praktijken plannen gemiddeld 15 minuten per patiënt (Huisarts en Wetenschap, december 2020). Ter vergelijking: bij de pilot POH-Leefstijl in Veenendaal duurt een intake 1 uur en een vervolggesprek 45 minuten (DAI Huisartsen).

Tijd per activiteit (eigen schatting, niet gemeten, 2026)
Activiteit	Wie	Tijd (schatting)	Aanname
EPD-selectie	Praktijkmanager of POH	60–120 min eenmalig	Zoekopdracht op ICPC T82/T83 en op BMI ≥ 30 zonder code
Uitnodigen en afspraak	Doktersassistent	3 min per patiënt	Bericht of telefoontje, dubbele afspraak inplannen
Meting	Assistent of POH	5 min per patiënt	Lengte, gewicht, buikomvang, vastleggen in het HIS
Gesprek	Huisarts of POH	20 min per patiënt	Eén lang consult met samen beslissen
Verwijzing	Huisarts of POH	10 min per patiënt	ZorgDomein-verwijzing met GGR en comorbiditeit
Materiaal klaarzetten	Assistent of praktijkmanager	60 min eenmalig	Poster, folder, schermslide, BMI-link, verwijskaart
Informatieavond	Praktijkmanager, huisarts of POH	10–12 uur voorbereiding plus 2,5 uur op de avond	Verdeeld over 8 weken, samen met bibliotheek

Hoe je de EPD-selectie opzet, lees je bij overgewicht signaleren met een EPD-selectie. Wat je in die 20 minuten doet, staat bij het gesprek over gewicht zonder stigma. De inzettijd per product staat bij de gratis materialen voor de praktijk.

Tarieven en bekostiging 2026

De huisartsenbekostiging kent sinds 2015 drie segmenten: S1 basiszorg met NZa-maximumtarieven, S2 multidisciplinaire ketenzorg bij chronische ziekten, en S3 voor uitkomsten en vernieuwing met vrij onderhandelbare tarieven (LHV). Voor obesitas bestaat in S2 geen eigen prestatie. De NZa-regeling multidisciplinaire zorg (in werking 1-1-2026) kent prestaties voor DM2/VRM en COPD/astma, niet voor obesitas (Staatscourant 2025, 24389). Zilveren Kruis vraagt zorggroepen wel om "een passend aanbod op het gebied van leefstijl" in de chronische zorg (inkoopspecificaties 2026-2027).

Relevante tarieven huisartsenzorg 2026 (bronnen in de kolom)
Prestatie	Tarief 2026	Bron
Consult 5–20 minuten	€ 13,18	LHV, 10-07-2025
Consult 20 minuten of langer	€ 26,36	Zorg en Zekerheid, bijlage 2026
Consult korter dan 5 minuten	€ 6,59	Zorg en Zekerheid, bijlage 2026
Inschrijving, patiënt jonger dan 65	€ 21,59 per kwartaal	LHV, 10-07-2025
Inschrijving, 65–75 jaar	€ 25,41 per kwartaal	NZa-overzicht 2026
Meer tijd voor de patiënt (MTVP)	€ 3,40 per ingeschreven patiënt per kwartaal (maximum)	LHV, 10-07-2025
24-uurs bloeddrukmeting	€ 39,83	Zilveren Kruis, tarievenlijst 2026
Module POH-somatiek	Niet gevonden	Niet in openbare tarievenlijsten
Ter vergelijking: module POH-GGZ	€ 5,41 per ingeschreven verzekerde per kwartaal	Zilveren Kruis, tarievenlijst 2026

Eerlijk is eerlijk: het bedrag van de module POH-somatiek voor 2026 hebben we niet kunnen vinden. De tariefbeschikking van de NZa was niet te openen en het LHV-overzicht is alleen voor leden. Ook een aparte prestatie voor een GLI-verwijzing vonden we niet; het gesprek declareer je als regulier of lang consult. Zorgvernieuwing in S3 hangt af van afspraken met je zorgverzekeraar.

Rekenvoorbeeld voor een praktijk

Stel: je praktijk heeft 2.500 ingeschreven patiënten. De percentages van de Gezondheidsmonitor gelden voor volwassenen, dus reken eerst het aantal volwassenen uit. We nemen aan dat 80% van je patiënten 18 jaar of ouder is. Controleer dat in je eigen HIS.

Volwassenen: 2.500 × 0,80 = 2.000.
Met obesitas: 2.000 × 15,6% = 312 volwassenen (CBS/RIVM Gezondheidsmonitor 2024).
Met overgewicht, obesitas inbegrepen: 2.000 × 50,0% = 1.000 volwassenen; zonder obesitas zijn dat er 1.000 − 312 = 688.
Doel voor het eerste jaar (aanname): een gesprek met 30 van de 312, ongeveer 1 op de 10.
Tijd per patiënt: 5 + 20 + 10 = 35 minuten. Voor 30 patiënten: 30 × 35 = 1.050 minuten = 17,5 uur.
Eenmalig: EPD-selectie 90 minuten plus materiaal 60 minuten = 2,5 uur. Totaal: 17,5 + 2,5 = 20 uur in het eerste jaar.
Declaratie (S1): 30 lange consulten × € 26,36 = € 790,80. Komt er per patiënt een regulier vervolgconsult bij: 30 × € 13,18 = € 395,40. Samen € 1.186,20.

In een gemeente met een hoger percentage liggen de aantallen hoger. Het cijfer per gemeente varieert van 7,9% tot 29,2% (Gezondheidsmonitor 2024). Met 29,2% zou dezelfde praktijk 2.000 × 29,2% = 584 volwassenen met obesitas hebben.

Wat kost de GLI?

De GLI wordt betaald door de zorgverzekeraar. De NZa-maximumtarieven 2025 zijn: intake € 91,26, behandelfase € 204,22 per kwartaal en onderhoudsfase € 106,41 per kwartaal, elk maximaal vier kwartalen. Met een schriftelijke afspraak mag het tarief tot 10% hoger liggen (NZa, 02-01-2025). De tarieven voor 2026 konden we niet openen.

Onze eigen berekening van het maximum per deelnemer: € 91,26 + 4 × € 204,22 (€ 816,88) + 4 × € 106,41 (€ 425,64) = € 1.333,78, afgerond circa € 1.334. Met de 10% extra is dat maximaal € 1.467,16. Landelijk stegen de GLI-kosten van € 11,9 miljoen (2022) naar € 51,2 miljoen (2024), bij circa 106.000 deelnemers in 2024 (Zorginstituut, 03-02-2026). Meer over het programma: het GLI-leefstijlprogramma voor patiënten.

Staafdiagram met het GLI-maximumtarief per deelnemer: intake 91 euro, behandelfase 817 euro, onderhoudsfase 426 euro, totaal 1.334 euro — Maximum per GLI-deelnemer over twee jaar, afgerond. Bron: NZa-maximumtarieven 2025, eigen berekening (2026).

Kosten voor de patiënt

Geld is voor veel mensen een drempel. Wees daarom concreet over wat iets kost.

Wat betaalt de patiënt in 2026?
Zorg	Eigen risico	Toelichting en bron
Consult huisarts of POH	Nee	Huisartsenzorg telt niet mee voor het eigen risico
GLI	Nee, € 0	Basisverzekering, geen eigen bijdrage (Zorginstituut, 29-05-2026)
Diëtist	Ja	Maximaal 3 uur per jaar uit de basisverzekering (Menzis, 2026)
Fysiotherapie	n.v.t.	Obesitas staat niet op de chronische lijst; alleen via aanvullende verzekering (Zorginstituut)
Maagverkleining	Ja	Basisverzekering als aan de criteria is voldaan

Het verplicht eigen risico is € 385 in 2026 en wordt € 400 in 2027 (Kamerstuk 36679, nr. 6; Zilveren Kruis, september 2026). Uitleg voor patiënten staat bij de vergoeding van een maagverkleining en het eigen risico.

Maatschappelijke kosten

Een studie van Partnerschap Overgewicht Nederland raamde de totale maatschappelijke kosten van overgewicht en obesitas bij volwassenen op ruim € 79 miljard per jaar, bijna € 11.500 per volwassene met overgewicht. De grootste post is productiviteitsverlies (NVD, januari 2022). De kosten van vergoede obesitasmedicatie stegen van € 9,3 miljoen (2021) naar € 31,8 miljoen (2024) (Zorginstituut, 03-02-2026). Voor een gemeente of zorggroep is dat een argument om in vroege, goedkopere zorg te investeren. Samenwerken met het sociaal domein staat bij verwijzen en samenwerken rond overgewicht.

Wat gratis is van deze site

Alle downloads: poster, folder, gesprekskaart, verwijskaart, schermslide, flyer en social-post, via de downloadpagina.
De BMI-check zonder opslag van gegevens, om te linken vanaf je praktijkwebsite.
Deelname aan informatieavonden en de livestream, voor patiënten en naasten.
De maandelijkse wachttijd-update per mail voor huisartsen.

Je betaalt alleen je eigen print- en zaalkosten. Er zijn geen vergoedingen of voordelen voor verwijzers, en de site toont alle behandelingen en alle centra. Het draaiboek voor een avond staat bij een informatieavond organiseren, het totaalplan bij het plan van aanpak voor de praktijk.

Veelgestelde vragen over tijd en kosten

Welk consult declareer je voor een gesprek over gewicht?

Je declareert een regulier consult (€ 13,18) of, bij 20 minuten of langer, een lang consult (€ 26,36), volgens de tarieven van 2026. Een aparte prestatie voor obesitas of voor een GLI-verwijzing hebben we niet gevonden. Hoe je het gesprek opbouwt, staat bij het gesprek over gewicht.

Is er een ketenzorgprogramma voor obesitas?

Nee, in 2026 is obesitas geen eigen prestatie in de multidisciplinaire zorg (S2). De NZa-regeling noemt DM2/VRM en COPD/astma. Wel vragen verzekeraars zoals Zilveren Kruis zorggroepen om een passend leefstijlaanbod. Afspraken in S3 zijn mogelijk, maar hangen af van je regio en verzekeraar.

Hoeveel krijgt een praktijk voor de module POH-somatiek?

Dat bedrag hebben we voor 2026 niet in openbare bronnen gevonden. De NZa-tariefbeschikking was niet te openen en het LHV-overzicht is alleen voor leden. Vraag het na bij je zorggroep of zorgverzekeraar. Ter vergelijking: de module POH-GGZ is in 2026 maximaal € 5,41 per ingeschreven verzekerde per kwartaal.

Hoeveel mensen met obesitas staan er ongeveer in een normpraktijk?

Bij 2.500 ingeschreven patiënten en een aangenomen 80% volwassenen zijn dat er ongeveer 312. Dat is 2.000 × 15,6%, het landelijke percentage uit de Gezondheidsmonitor 2024. In je eigen gemeente kan het percentage tussen 7,9% en 29,2% liggen; kijk bij overgewicht per regio.

Hoeveel tijd kost het om patiënten met overgewicht op te sporen?

Naar onze schatting kost een EPD-selectie eenmalig 60 tot 120 minuten. Daarna is een korte update per kwartaal genoeg. De tijd hangt af van hoe goed BMI en ICPC-codes al zijn vastgelegd. Hoe je dit aanpakt, lees je bij overgewicht vroeg signaleren.

Wat kost een GLI-deelnemer de zorgverzekeraar?

Hooguit circa € 1.334 over twee jaar, volgens onze berekening op basis van de NZa-maximumtarieven 2025. Dat is een intake van € 91,26 plus vier kwartalen behandelfase en vier kwartalen onderhoudsfase. Met een schriftelijke afspraak kan het tarief tot 10% hoger liggen. De patiënt betaalt niets.

Betaalt de patiënt eigen risico voor de diëtist?

Ja, dieetadvisering uit de basisverzekering valt onder het eigen risico, tot maximaal 3 uur per jaar. In 2026 is het eigen risico € 385. De GLI valt er juist niet onder. Bespreek dit verschil, want het kan de keuze beïnvloeden. De routes staan bij diëtist en fysiotherapie.

Hoe verandert het eigen risico in 2027?

Het verplicht eigen risico stijgt van € 385 in 2026 naar € 400 in 2027. Het basispakket verandert in 2027 niet. Voor patiënten die een behandeling in het ziekenhuis plannen, kan het jaar van de ingreep dus uitmaken. Meer uitleg staat bij de vergoeding van een maagverkleining.

Waarom zijn de tijden op deze pagina schattingen?

Omdat er geen recente landelijke meting is van de duur van een leefstijlgesprek of een verwijzing. We gaan uit van wat in de praktijk gangbaar is en noemen steeds de aanname. Meet een maand lang je eigen tijden en pas het rekenvoorbeeld aan. Zo wordt je begroting realistisch.

Hoeveel tijd kost een verwijzing via ZorgDomein?

Naar onze schatting ongeveer 10 minuten per patiënt, inclusief het invullen van GGR, comorbiditeit en medicatie. Met een vaste werkwijze of sjabloon in het HIS gaat het sneller. De routes en de gegevens die je meestuurt, staan bij verwijzen en samenwerken.

Hoe groot zijn de maatschappelijke kosten van overgewicht?

Ruim € 79 miljard per jaar, bijna € 11.500 per volwassene met overgewicht, volgens een studie van Partnerschap Overgewicht Nederland. Productiviteitsverlies is de grootste post. Dat cijfer is bruikbaar in een gesprek met gemeente of zorggroep over investeren in vroege zorg. Lokale cijfers staan bij obesitas per gemeente.

Hoeveel kostte de GLI landelijk in 2024?

De GLI kostte in 2024 € 51,2 miljoen, bij circa 106.000 deelnemers, volgens het Zorginstituut. In 2022 was dat nog € 11,9 miljoen. De groei laat zien dat steeds meer mensen worden verwezen. Hoe het programma werkt, lees je bij het leefstijlprogramma GLI.

Kun je de MTVP-gelden inzetten voor gesprekken over gewicht?

Mogelijk: de prestatie Meer tijd voor de patiënt is bedoeld voor meer consulttijd en heeft in 2026 een maximumtarief van € 3,40 per ingeschreven patiënt per kwartaal. Of en hoe je die inzet, hangt af van de afspraken met je zorgverzekeraar. Leefstijlgesprekken zijn een logisch voorbeeld van langere consulten.

Wat is het verschil in opbrengst tussen een regulier en een lang consult?

Een lang consult van 20 minuten of meer levert in 2026 € 26,36 op, een regulier consult € 13,18. Het verschil is dus € 13,18. Een gesprek over gewicht met samen beslissen past vaak beter in een lang consult. Declareer altijd de werkelijke duur, niet de geplande tijd.

Welke verrichtingen komen voor bij cardiometabool risico?

Bij overgewicht met een verhoogd cardiometabool risico kunnen M&I-verrichtingen aan de orde zijn, zoals een 24-uurs bloeddrukmeting (€ 39,83) of ECG-diagnostiek (€ 59,95), volgens de tarievenlijst 2026 van Zilveren Kruis. Die declareer je op indicatie, niet vanwege het gewicht alleen.