Je bespreekt je gewicht het best met je huisarts in een dubbele afspraak, met een ingevulde gesprekskaart en drie vragen op papier. Zo heb je genoeg tijd, vergeet je niets en kiezen jullie samen welke hulp bij je past: een leefstijlprogramma, medicijnen of een verwijzing naar een bariatrisch centrum.
In het kort
Veel mensen vinden het moeilijk om over hun gewicht te beginnen. Dat is begrijpelijk. Toch is je huisarts de juiste plek. Alle hulp die de basisverzekering betaalt, begint bij een verwijzing: het leefstijlprogramma GLI met coach en diëtist, medicijnen en een operatie. De huisarts kent je voorgeschiedenis en je medicijnen. Dat is belangrijk, want sommige medicijnen maken je zwaarder.
Sinds de herziene NHG-Standaard Obesitas van oktober 2025 is de afspraak voor huisartsen duidelijk. Obesitas is een chronische ziekte met veel oorzaken. De huisarts kijkt niet alleen naar je BMI, maar ook naar je buikomvang en je klachten. En de huisarts denkt samen met jou na over de volgende stap. Wel zoekt de huisarts volwassenen niet actief op (Ned Tijdschr Diabetol, 2025). Dat betekent: meestal moet jij het onderwerp aansnijden. Deze pagina helpt je daarbij.
De gesprekskaart is een A5-kaart die je thuis invult. Je kunt hem printen of op je telefoon openen. De kaart blijft van jou: wij bewaren niets van wat je invult. De patiëntfolder en de andere materialen vind je bij de gesprekskaart en folders om te downloaden.
Voor jou
Gesprekskaart voor je huisarts
Vul hem in vóór je afspraak: wat je al geprobeerd hebt, je klachten en je vragen. Neem hem mee naar de huisarts of POH.
Download PDF van de gesprekskaart voor je huisarts (46 kB)Download PNG van de gesprekskaart voor je huisarts (132 kB)
Rekenvoorbeeld. Stel: je bent 1,70 m en weegt 95 kilo. Je BMI is dan 95 ÷ (1,70 × 1,70) = 95 ÷ 2,89 = 32,9. Dat is obesitas klasse I (BMI 30 tot 35). Stel dat je buikomvang als vrouw 96 cm is. Dat is meer dan de grens van 88 cm. Met die twee getallen kom je volgens het Zorginstituut in aanmerking voor de GLI. Zet ze allebei op de kaart. Dan kan de huisarts sneller met je meedenken.
Begin met één zin: "Ik wil het over mijn gewicht hebben, want ik loop er tegenaan." Leg daarna de kaart op tafel. De Patiëntenfederatie Nederland raadt voor elk belangrijk gesprek met een arts de 3 goede vragen aan:
Die drie vragen passen goed bij overgewicht. Er zijn namelijk meerdere wegen en niet elke weg past bij iedereen. Hieronder staan vragen die je daarnaast kunt stellen, met de reden erbij.
| Wat je vraagt | Waarom dit helpt |
|---|---|
| Wat is voor mij een gezond gewicht? | Een doel van 5 tot 10% minder gewicht geeft al gezondheidswinst (NHG-Standaard 2010). Je hoeft niet naar een "ideaal" gewicht. |
| Kom ik in aanmerking voor de GLI? | De GLI is de eerste stap bij BMI 25 tot 35 met een grote buikomvang of een aandoening, en bij BMI 35 of hoger (Zorginstituut, 2026). |
| Kunnen mijn medicijnen of hormonen meespelen? | De richtlijn vraagt de arts te letten op gewichtsverhogende medicijnen, slaap, stress en schildklier (Richtlijnendatabase, 2023). |
| Zijn medicijnen of een operatie iets voor mij? | Daar gelden aparte grenzen. Zo weet je of je die weg kunt bespreken. |
| Naar welk centrum kun je me verwijzen? | Je mag meedenken. De wachttijden verschillen per centrum. |
| Wanneer zien we elkaar terug? | Dan weet je dat het niet bij één gesprek blijft. |
Wil je weten of je nu al aan de grenzen voor een operatie voldoet? Lees dan eerst de criteria voor een maagverkleining (NHG 2025). Voor de grenzen bij medicijnen is er een aparte pagina over medicijnen bij obesitas en wanneer je ze krijgt.
De richtlijn Overgewicht en obesitas (2023) vraagt de arts om je lengte, gewicht en buikomvang te meten en je BMI uit te rekenen. De buikomvang wordt staand gemeten, halverwege je onderste rib en de bovenkant van je bekken. Bij vrouwen is 88 cm of meer vergroot, bij mannen 102 cm of meer. Voor mensen met bijvoorbeeld een Aziatische achtergrond gelden lagere grenzen.
Daarnaast kijkt de huisarts of je gewicht samenhangt met andere klachten. Denk aan je bloeddruk, suikerziekte, slaapapneu of pijn in je gewrichten. Is daar reden voor, dan volgt gericht bloedonderzoek, bijvoorbeeld naar je schildklier (Richtlijnendatabase, 2023). Het consult zelf kost je niets extra. Bloedonderzoek in een lab kan wel onder je eigen risico vallen. Vraag dat na bij je zorgverzekeraar.
Huisartsen gebruiken codes om een onderwerp vast te leggen. Bij een BMI van 25 tot 30 is dat de code voor overgewicht (T83). Bij een BMI van 30 of hoger is dat de code voor obesitas (T82). Die code blijft zichtbaar, ook als je later afvalt (NHG-registratieadvies). Dat is geen etiket. Het zorgt ervoor dat een andere arts of de apotheek rekening houdt met je gewicht, bijvoorbeeld bij de dosis van een medicijn.
In veel praktijken werkt een praktijkondersteuner, de POH. De POH heeft vaak meer tijd dan de huisarts. Volgens de netwerkaanpak van het Partnerschap Overgewicht Nederland geeft de POH uitleg, ondersteunt je bij zelfmanagement en kan hij of zij je verwijzen naar de GLI. Vraag gerust of je een vervolgafspraak bij de POH kunt maken. Sommige mensen vinden dat gesprek zelfs makkelijker.
Schrijf thuis meteen op wat er is afgesproken. Wat je daarna doet, hangt af van het plan:
Twijfel je nog? Kom dan eerst naar een gratis informatieavond met een arts en een ervaringsdeskundige. Of lees ervaringen van mensen met obesitas over de weg via de huisarts.
Die angst is niet uit de lucht gegrepen. In onderzoek van de Erasmus Universiteit onder 590 mensen met obesitas zei een kwart van de mensen met een BMI van 40 of hoger dat ze in de zorg belachelijk waren gemaakt. Eén op de drie voelde zich behandeld alsof ze lui waren (Erasmus ESHPM, 2024). Onderzoek van Wageningen University liet zien dat sommige mensen tot 10 jaar wachtten met hulp zoeken, omdat ze vonden dat ze het zelf moesten oplossen (2026).
Wat helpt:
Soms voelt een gesprek niet goed. Je hoort alleen "afvallen", of je krijgt geen ruimte voor je vragen. Wat kun je dan doen?
Bespreek het met je huisarts. Ook als het eerste gesprek niet liep zoals je hoopte, is een tweede gesprek vaak de stap die het verschil maakt.
Begin met één korte zin, bijvoorbeeld: "Ik wil het over mijn gewicht hebben, want ik loop er tegenaan." Leg daarna je ingevulde gesprekskaart op tafel. Dan hoef je niet alles uit je hoofd te vertellen. De kaart staat bij de gratis downloads voor patiënten en praktijken.
Je zegt alleen dat je het over je gewicht wilt hebben en vraagt om een dubbele afspraak. Meer uitleg is niet nodig. De assistent plant dan meer tijd in, zodat je niet na tien minuten klaar hoeft te zijn. Soms stelt de assistent een afspraak bij de praktijkondersteuner voor. Dat is ook een goede start.
Nee, een afspraak bij de huisarts valt niet onder je eigen risico, ook geen dubbele (Rijksoverheid, 2026). Je betaalt dus niets extra. Bloedonderzoek in een laboratorium kan wel onder het eigen risico van € 385 in 2026 vallen. Meer over kosten lees je bij de vergoeding van behandelingen bij obesitas.
Nee, de kaart is van jou en je bepaalt zelf wat je laat zien. Veel mensen lezen er alleen uit voor. Je mag hem ook aan de huisarts geven. Wij bewaren niets van wat je invult. De kaart linkt naar deze pagina, zonder tracking.
De huisarts meet meestal je lengte, gewicht en buikomvang en berekent je BMI. Daarnaast kijkt de huisarts naar klachten die met je gewicht samenhangen, zoals je bloeddruk. Bij reden voor twijfel volgt bloedonderzoek, bijvoorbeeld naar je schildklier. Reken vooraf alvast je BMI uit met de BMI-check voor volwassenen.
Het zijn codes waarmee de huisarts vastlegt dat je overgewicht (T83) of obesitas (T82) hebt. De code helpt andere zorgverleners, bijvoorbeeld bij de dosis van medicijnen. Het is geen oordeel over jou. De obesitascode blijft zichtbaar, ook als je later afvalt. Je mag altijd vragen wat er in je dossier staat.
Ja, voor de GLI kan de praktijkondersteuner of praktijkverpleegkundige je ook verwijzen (Partnerschap Overgewicht Nederland). Voor medicijnen of een verwijzing naar een bariatrisch centrum beslist de huisarts. Lees meer over hoe de GLI werkt en wie meedoet.
Vraag dan door met de drie goede vragen: welke mogelijkheden zijn er, wat zijn de voor- en nadelen, en wat betekent dat voor mij? Vertel ook wat je al hebt geprobeerd. Levert dat niets op, dan kun je een andere huisarts in de praktijk vragen of om een second opinion vragen.
Ja, je mag meedenken over het centrum. Let op de wachttijd, de afstand en of je zorgverzekeraar het centrum heeft gecontracteerd. Vergelijk vooraf de wachttijden van alle bariatrische centra en neem je voorkeur mee naar de huisarts.
Je mag een operatie altijd bespreken. Wel is de GLI bij een BMI van 35 of hoger de standaard eerste stap. Een operatie komt aan bod als eerdere behandeling onvoldoende resultaat gaf en je aan de grenzen voldoet. Bekijk wanneer je in aanmerking komt voor een operatie.
Ja, dat mag altijd. Iemand die meekomt kan meeluisteren, aantekeningen maken en je later helpen herinneren wat er is gezegd. Vertel het even aan het begin van de afspraak. Voor partners en familie is er uitleg over steunen zonder te beschuldigen.
Schrijf vooraf op wat je wilt zeggen, dan hoef je het niet te bedenken in de spreekkamer. Je kunt ook eerst bij de praktijkondersteuner beginnen of iemand meenemen. Schaamte is heel gewoon en geen reden om het uit te stellen. Horen hoe anderen het deden kan helpen, bijvoorbeeld bij een informatieavond met een ervaringsdeskundige.
Dat spreek je samen af, want het hangt af van het plan. Tijdens een GLI stemt de leefstijlcoach regelmatig af met de huisarts. Na een GLI adviseert de richtlijn een jaarlijkse controle. Vraag aan het eind van elk gesprek: "Wanneer zien we elkaar terug?"
Ja, dat mag je altijd vragen. Volgens de NHG-Standaard 2025 komen medicijnen pas in beeld bij een BMI van 35 met een aandoening, of 40, na minstens een jaar GLI met minder dan 10% gewichtsverlies. Meer uitleg staat op de pagina over medicijnen bij obesitas.
Nee, wij geven algemene informatie en geen medisch advies. Voor jouw situatie ga je naar je huisarts of praktijkondersteuner. Heb je een algemene vraag over deze site of de materialen, dan kun je die stellen via WhatsApp of e-mail.
