BMI-check

Overgewicht en obesitas per regio

Hoeveel volwassenen obesitas hebben, verschilt per gemeente van 7,9% tot 29,2% (CBS/RIVM Gezondheidsmonitor 2024). Op deze pagina vind je twintig regio's waar overgewicht vaak voorkomt, met hun cijfers, de centra in de buurt en wat je er zelf aan kunt doen.

In het kort

  • In Nederland heeft 15,6% van de volwassenen obesitas en 50,0% overgewicht (CBS/RIVM Gezondheidsmonitor 2024).
  • Pekela heeft met 29,2% het hoogste cijfer van het land; ook Emmen (26,4%) en Veendam (26,2%) liggen ver boven het gemiddelde (CBS StatLine 86137NED, 2024).
  • Obesitas komt 2,2 keer vaker voor bij mensen met basisonderwijs of vmbo dan bij mensen met hbo of wo (VZinfo, 2024).
  • In elke regio begint vergoede hulp bij de huisarts. De GLI valt niet onder het eigen risico (Zorginstituut Nederland, 2026).
  • De wachttijd voor een maagverkleining loopt van 1 tot 142 dagen per centrum (ZorgkaartNederland, 25-09-2026).

Kies je gemeente

Elke regiopagina heeft eigen cijfers: obesitas en overgewicht, de vergelijking met provincie en land, de wijken met de hoogste percentages en de centra in de buurt met hun wachttijd. Staat jouw gemeente er niet bij? De stappen naar hulp zijn overal hetzelfde.

Obesitas en overgewicht bij volwassenen in 20 regio’s, van hoog naar laag (CBS/RIVM Gezondheidsmonitor 2024)
GemeenteProvincieObesitasOvergewicht
Overgewicht in PekelaGroningen29,2%69,4%
Overgewicht in EmmenDrenthe26,4%64,2%
Overgewicht in VeendamGroningen26,2%63,1%
Overgewicht in NissewaardZuid-Holland24,5%60,2%
Overgewicht in Neder-BetuweGelderland22,8%57,4%
Overgewicht in StadskanaalGroningen22,4%61,4%
Overgewicht in Den HelderNoord-Holland22,4%58,5%
Overgewicht in BrunssumLimburg21,8%60,9%
Overgewicht in KerkradeLimburg21,7%61,2%
Overgewicht in TielGelderland20,6%57,9%
Overgewicht in VenloLimburg20,5%56,8%
Overgewicht in VlaardingenZuid-Holland20,4%58,0%
Overgewicht in AlmereFlevoland20,0%58,4%
Overgewicht in HeerlenLimburg20,0%58,0%
Overgewicht in Capelle aan den IJsselZuid-Holland18,8%55,7%
Overgewicht in SchiedamZuid-Holland18,7%56,2%
Overgewicht in LelystadFlevoland18,4%55,4%
Overgewicht in ApeldoornGelderland17,5%51,6%
Overgewicht in RotterdamZuid-Holland17,4%50,1%
Overgewicht in ZaanstadNoord-Holland17,3%52,3%

Bron: CBS StatLine 86137NED, Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024. Landelijk: 15,6% obesitas en 50,0% overgewicht.

Waarom verschilt overgewicht per gemeente?

In de gemeente met het laagste cijfer heeft 7,9% van de volwassenen obesitas, in Pekela 29,2% (CBS/RIVM Gezondheidsmonitor 2024). Dat komt niet doordat mensen op de ene plek meer wilskracht hebben. Obesitas is een chronische ziekte met veel oorzaken. Een deel zit in je lijf, zoals erfelijkheid, hormonen en medicijnen. Een ander deel zit in je leven en je omgeving, en dat deel verschilt per gemeente.

Opleiding en werk

Obesitas komt 2,2 keer vaker voor bij mensen met alleen basisonderwijs of vmbo dan bij mensen met hbo of wo; bij overgewicht is dat 1,5 keer (VZinfo, cijfers 2024). Sinds 1999 steeg obesitas bij lager opgeleiden met 12,3 procentpunt, bij hoger opgeleiden met 4,9 punt. Ook werk telt: ploegendiensten, zwaar werk of lang stilzitten beïnvloeden slaap, eten en bewegen.

Inkomen en geldzorgen

Wie moeilijk rondkomt, kiest minder makkelijk voor verse groente of een sportclub, en geldzorgen geven stress. In Rotterdam heeft 24,2% van de volwassenen moeite met rondkomen, tegen 15,3% landelijk (RIVM/GGD Gezondheidsmonitor 2024). Toch verklaart geld niet alles: in Neder-Betuwe is die groep klein (11,8%) en ligt obesitas toch boven het gemiddelde.

Omgeving en gezondheid

Hoe ver zijn de supermarkt, de sportvereniging en de huisarts? In Emmen en Stadskanaal ligt de huisarts gemiddeld 1,5 en 1,7 kilometer weg, in Rotterdam 0,7 kilometer (CBS Kerncijfers wijken en buurten). Wekelijks sporten doet in Pekela 38,4% van de volwassenen, tegen 54,9% landelijk. En chronische ziekte en obesitas versterken elkaar: in Kerkrade heeft 44,2% een chronische aandoening, landelijk 34,9% (RIVM/GGD Gezondheidsmonitor 2024). Meer over de oorzaken lees je in onze uitleg over obesitas als chronische ziekte.

De twintig regio's op een rij

De tabel toont de twintig regio's van deze site, gesorteerd van het hoogste naar het laagste percentage obesitas. Alle twintig liggen boven het landelijke cijfer van 15,6%. De cijfers komen uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 van CBS, RIVM en de GGD'en.

Percentage volwassenen met obesitas en overgewicht per gemeente, 2024 (CBS StatLine 86137NED)
GemeenteProvincieObesitasOvergewichtObesitas provincie
obesitas in PekelaGroningen29,2%69,4%16,9%
obesitas in EmmenDrenthe26,4%64,2%19,2%
obesitas in VeendamGroningen26,2%63,1%16,9%
obesitas in NissewaardZuid-Holland24,5%60,2%16,1%
obesitas in Neder-BetuweGelderland22,8%57,4%15,6%
obesitas in StadskanaalGroningen22,4%61,4%16,9%
obesitas in Den HelderNoord-Holland22,4%58,5%13,6%
obesitas in BrunssumLimburg21,8%60,9%17,2%
obesitas in KerkradeLimburg21,7%61,2%17,2%
obesitas in TielGelderland20,6%57,9%15,6%
obesitas in VenloLimburg20,5%56,8%17,2%
obesitas in VlaardingenZuid-Holland20,4%58,0%16,1%
obesitas in AlmereFlevoland20,0%58,4%18,6%
obesitas in HeerlenLimburg20,0%58,0%17,2%
obesitas in Capelle aan den IJsselZuid-Holland18,8%55,7%16,1%
obesitas in SchiedamZuid-Holland18,7%56,2%16,1%
obesitas in LelystadFlevoland18,4%55,4%18,6%
obesitas in ApeldoornGelderland17,5%51,6%15,6%
obesitas in RotterdamZuid-Holland17,4%50,1%16,1%
obesitas in ZaanstadNoord-Holland17,3%52,3%13,6%

Nederland als geheel: 15,6% obesitas en 50,0% overgewicht. Let op: overgewicht betekent hier een BMI van 25 of hoger, dus de mensen met obesitas tellen ook mee.

Staafdiagram: obesitas bij volwassenen in acht regio's: Pekela 29,2%, Emmen 26,4%, Veendam 26,2% en Nissewaard 24,5% tot Brunssum 21,8%, tegen 15,6% landelijk
De acht regio's met het hoogste percentage volwassenen met obesitas op deze site; de stippellijn is het landelijke cijfer. Bron: CBS StatLine 86137NED, Gezondheidsmonitor 2024.

Zo lees je de cijfers

Voor de Gezondheidsmonitor vullen volwassenen van 18 jaar en ouder zelf hun lengte en gewicht in; daaruit volgt de BMI. Zelf opgegeven gegevens kunnen iets afwijken van een meting bij de huisarts. De meest recente ronde is van 2024.

Twee bronnen: CBS en RIVM

Het hoofdcijfer op de regiopagina's komt van het CBS (StatLine, tabel 86137NED). Daarnaast gebruiken we de RIVM-schatting, die met een rekenmodel werkt en ook per wijk cijfers geeft. Daardoor wijken de twee soms af. Landelijk komt het RIVM-model uit op 16,7%, het CBS op 15,6%. Het grootste verschil zie je in Neder-Betuwe: 22,8% bij het CBS, 19,4% bij het RIVM.

De marge

Bij elk RIVM-cijfer staat een marge: het gebied waarin het echte cijfer met 95% zekerheid ligt. Voor Rotterdam is dat 17,6 tot 19,7%. In kleine gemeenten en wijken is de marge breder, dus kleine verschillen tussen wijken kunnen toeval zijn.

Van percentage naar aantal

Een rekenvoorbeeld. Pekela heeft afgerond 12.000 inwoners, van wie ongeveer 79% volwassen is: zo'n 9.480 mensen. Bij 29,2% obesitas gaat het om ongeveer 2.800 volwassenen. In Rotterdam, met afgerond 670.000 inwoners en 17,4%, zijn het er ruim 92.000. Een lager percentage kan dus om veel meer mensen gaan.

Wat valt op per regio?

Oost-Groningen en Drenthe: de hoogste cijfers van het land, in Pekela, Veendam, Emmen en Stadskanaal, met een stijging sinds 2020. Rijnmond: Nissewaard ligt ruim acht punt boven Zuid-Holland; in Rotterdam lopen de wijken uiteen van 11,5% in Centrum tot 26,7% in IJsselmonde (RIVM/GGD Gezondheidsmonitor 2024). Zuid-Limburg: in Heerlen, Brunssum en Kerkrade bleef het cijfer ongeveer gelijk; Kerkrade is de enige regio waar de RIVM-schatting licht daalde. Noord-Holland: Den Helder ligt bijna negen punt boven de provincie (13,6%).

Wat kun je doen, waar je ook woont?

De cijfers van je gemeente zeggen niets over jou persoonlijk. De route naar hulp is in elke regio gelijk.

  1. Weet waar je staat. Bereken je BMI met de gratis rekenhulp en meet je buikomvang.
  2. Maak een afspraak bij je huisarts of POH. Zo bereid je het gesprek over je gewicht met de huisarts voor.
  3. Start met leefstijlbegeleiding. Bij een BMI van 25 tot 35 met een grote buikomvang of een aandoening, of vanaf 35, kun je meedoen aan het leefstijlprogramma GLI van twee jaar, zonder eigen risico.
  4. Bespreek zo nodig de volgende stap. Denk aan medicijnen tegen obesitas na minstens een jaar GLI, of een operatie: lees wie in aanmerking komt voor een maagverkleining (NHG-Standaard Obesitas, oktober 2025).

Stel: je bent 1,70 m en weegt 95 kilo. Je BMI is 95 gedeeld door 2,89 (1,70 × 1,70), afgerond 32,9: obesitas. Met een buikomvang vanaf 88 cm (vrouw) of 102 cm (man), of met bijvoorbeeld hoge bloeddruk, kom je in aanmerking voor de GLI, in welke gemeente je ook woont.

Centra en wachttijden per regio

Je huisarts verwijst je en je kiest samen een centrum, ook buiten je regio als je dat wilt. De vergoeding hangt af van de criteria en je polis, niet van je woonplaats; zie hoe de vergoeding van een maagverkleining werkt.

Bariatrische centra in de buurt van de regio's, met wachttijd in dagen (ZorgkaartNederland, 25-09-2026)
Regio'sCentra in de buurt (wachttijd)
Rotterdam, Nissewaard, Vlaardingen, Schiedam, Capelle aan den IJsselMaasstad Ziekenhuis, Rotterdam (45); Franciscus Gasthuis, Rotterdam (112); Nederlandse Obesitas Kliniek, Den Haag (1) en Gouda (1)
Almere, LelystadNederlandse Obesitas Kliniek, Amsterdam (1); OLVG, locatie West, Amsterdam (7)
ZaanstadNederlandse Obesitas Kliniek, Amsterdam (1) en Beverwijk (1); OLVG, locatie West (7); Rode Kruis Ziekenhuis, Beverwijk (85)
Den HelderNederlandse Obesitas Kliniek, Beverwijk (1); Rode Kruis Ziekenhuis, Beverwijk (85)
ApeldoornNederlandse Obesitas Kliniek Arnhem, Velp (1); Vitalys, Elst (5)
Tiel, Neder-BetuweZiekenhuis Rivierenland, Tiel (60); Vitalys, Elst (5); Nederlandse Obesitas Kliniek, Nieuwegein (1)
Pekela, Veendam, Stadskanaal, EmmenNederlandse Obesitas Kliniek, Hoogeveen (1); Frisius MC, Leeuwarden (142)
Heerlen, Kerkrade, BrunssumNederlandse Obesitas Kliniek, Heerlen (1); Zuyderland Medisch Centrum, Heerlen (35)
VenloNederlandse Obesitas Kliniek, Venlo (1); Catharina Ziekenhuis, Eindhoven (62); Máxima MC, Veldhoven (70)

Vanuit alle regio's kun je ook kiezen voor WeightWorks Clinics (partner van deze site) in Amersfoort, met een wachttijd van 21 dagen (ZorgkaartNederland, 25-09-2026). Het actuele overzicht van alle centra staat bij de wachttijden voor een maagverkleining per centrum.

Voor huisartsen en zorggroepen in deze regio's

Werk je als huisarts, POH of praktijkmanager in een van deze gemeenten? Dan heeft een flink deel van je volwassen patiënten overgewicht of obesitas. Landelijk steeg het aantal mensen dat bij de huisarts bekend is met overgewicht of obesitas in 2025 met 39% (Nivel, jaarcijfers huisartsenzorg 2025). Het plan van aanpak voor huisartsenpraktijken en zorggroepen helpt bij signaleren, verwijzen naar de GLI en tijdig doorsturen. Criteria en verwijsroute staan op de verwijshulp bariatrie voor huisartsen en POH; voor voorlichting in de wijk lees je hoe je een informatieavond over obesitas organiseert.

Naar het plan van aanpak Bekijk alle wachttijden

Veelgestelde vragen over overgewicht per regio

Wat hebben de twintig regio's op deze site gemeen?

Alle twintig hebben een obesitascijfer boven het landelijke gemiddelde van 15,6%, en ze liggen verspreid over zes provincies (CBS StatLine 86137NED, 2024). Voor veel mensen ligt er dus een regio in de buurt. De uitleg en de stappen naar hulp gelden voor heel Nederland. Kijk voor de oorzaken van obesitas op de pagina over wat obesitas is.

Hoe vind ik het obesitascijfer van een gemeente die hier niet tussen staat?

Via VZinfo van het RIVM kun je voor elke gemeente en veel wijken het geschatte percentage obesitas opzoeken. Het CBS publiceert de gemeentecijfers in StatLine, tabel 86137NED. Beide gaan over volwassenen in 2024. De links staan onderaan deze pagina bij de bronnen.

Wat is het verschil tussen het CBS-cijfer en de RIVM-schatting voor mijn gemeente?

Beide komen uit dezelfde Gezondheidsmonitor 2024, maar ze rekenen anders. Het CBS geeft het gemeentecijfer uit de enquête; het RIVM gebruikt een rekenmodel dat ook met kenmerken van de inwoners rekent en per wijk schat. Landelijk geeft het CBS 15,6% en het RIVM-model 16,7%. Wij gebruiken het CBS-cijfer als hoofdcijfer.

Wat betekent de marge bij een obesitascijfer per wijk?

De marge is het gebied waarin het echte percentage met 95% zekerheid ligt. Hoe minder mensen in een wijk de vragenlijst invulden, hoe breder die marge. Kleine verschillen tussen twee wijken kunnen daardoor toeval zijn. Kijk vooral naar grote verschillen en naar de trend over meerdere jaren.

Zijn de cijfers per gemeente gemeten of zelf opgegeven?

Zelf opgegeven. Deelnemers aan de Gezondheidsmonitor vullen hun lengte en gewicht zelf in, en daaruit wordt de BMI berekend. Zelf opgegeven gegevens kunnen iets afwijken van een meting, maar door het grote aantal deelnemers zijn de cijfers goed bruikbaar om gemeenten te vergelijken. Wil je je eigen BMI weten, gebruik dan de BMI-rekenhulp.

Kom ik eerder in aanmerking voor behandeling als ik in een regio met veel obesitas woon?

Nee. De criteria zijn overal in Nederland hetzelfde en gaan over jouw BMI, je gezondheid en eerdere behandeling, niet over je woonplaats. Voor een maagverkleining gelden de grenzen uit de NHG-Standaard Obesitas van oktober 2025. Lees de criteria voor een maagverkleining en bespreek ze met je huisarts.

Maakt mijn woonplaats uit voor de vergoeding van een behandeling?

Nee. De GLI en een maagverkleining vallen in heel Nederland onder de basisverzekering als je aan de criteria voldoet. Wat wel verschilt, is je polis: bij een budgetpolis kan een centrum zonder contract een deel niet vergoeden. Een operatie valt onder je eigen risico. Lees alles over de vergoeding.

Welke regio heeft de kortste wachttijd voor een maagverkleining?

In bijna elke regio op deze site is er een centrum met een zeer korte wachttijd: de vestigingen van de Nederlandse Obesitas Kliniek melden 1 dag (ZorgkaartNederland, 25-09-2026). De langste wachttijd in de buurt van onze regio's heeft Frisius MC in Leeuwarden, met 142 dagen. Vergelijk ze in het wachttijdenoverzicht.

Is de GLI in elke gemeente te volgen?

Ja. De GLI zit in de basisverzekering en is in heel Nederland beschikbaar via een verwijzing van je huisarts of POH. Welke erkende programma's en leefstijlcoaches in jouw buurt werken, verschilt wel. Je huisarts weet wie er in de regio actief is. Lees meer over de GLI en hoe je je aanmeldt.

Waarom is obesitas in Oost-Groningen zo hoog?

Pekela, Veendam en Stadskanaal horen bij de gemeenten met de hoogste cijfers van het land. Er is geen enkele oorzaak. Inwoners sporten er minder vaak wekelijks en hebben vaker een chronische ziekte dan gemiddeld (RIVM/GGD Gezondheidsmonitor 2024). Ook opleiding en werk spelen mee. Bekijk de cijfers per wijk in Pekela.

Neemt obesitas in alle twintig regio's toe?

Bijna overal. In 19 van de 20 regio's lag de RIVM-schatting in 2024 hoger dan in 2020. Alleen in Kerkrade daalde het cijfer licht, van 22,7% naar 22,5%. De grootste stijging zag Veendam: 3,3 procentpunt (RIVM/GGD Gezondheidsmonitor 2024). Lees de cijfers voor Kerkrade.

Zegt een hoog percentage in mijn wijk iets over mijn eigen gezondheid?

Nee. Een wijkcijfer beschrijft een groep, niet jou. Je eigen gezondheid hangt af van je BMI, je buikomvang, je bloeddruk, je bloedsuiker en je klachten. Die bespreek je met je huisarts. Een hoog cijfer in je wijk laat vooral zien dat je met je vraag niet alleen bent. Begin bij het gesprek met je huisarts.

Zijn er informatieavonden over obesitas in deze regio's?

Soms. Als er een informatieavond in een regio gepland staat, zie je die op de regiopagina. Daarnaast is er elke eerste dinsdag van de maand om 20.00 uur een gratis livestream, "Vraag het de arts". Alle data en de aanmelding vind je bij de informatieavonden en livestreams.

Hoe kan een zorggroep deze regiocijfers gebruiken?

De cijfers helpen om prioriteiten te stellen: in welke wijken is de vraag het grootst, en waar is extra aandacht voor signaleren en verwijzen nodig? Combineer ze met je eigen praktijkregistratie. Het plan van aanpak voor de huisartsenpraktijk geeft een concrete aanpak in stappen.

Hoe vaak worden de regiopagina's bijgewerkt?

De gezondheidscijfers passen we aan zodra er een nieuwe Gezondheidsmonitor verschijnt; de meest recente gaat over 2024. De wachttijden van de centra werken we maandelijks bij vanuit ZorgkaartNederland. Bij elk cijfer staat de bron met de peildatum.

Bronnen