Voor de huisartsenpraktijk zijn er gratis materialen om mensen met overgewicht vroeg te bereiken: een wachtkamerposter, een patiëntfolder, een gesprekskaart, een verwijskaart, een slide voor het wachtkamerscherm, een flyer voor een informatieavond, een social-post en de BMI-check. Hieronder lees je per product waar het voor is, wie het inzet en hoeveel tijd dat ongeveer kost, gevolgd door onafhankelijke tools van andere organisaties en acht ideeën.
In het kort
Alle materialen van deze site zijn gratis te downloaden en noemen alle behandelopties: leefstijl, medicijnen en operatie.
Eenmalig klaarzetten van poster, folder, scherm, BMI-link en verwijskaart kost naar onze schatting ongeveer 60 minuten.
Ruim de helft van de mensen met overgewicht sprak nooit met een zorgverlener over gewicht (enquête LIVET, n=417, via Nieuws voor Diëtisten, 27-08-2026).
In 2025 steeg het aantal mensen dat bij de huisarts bekend is met overgewicht of obesitas met 39% (Nivel, 08-07-2026).
Materialen van deze site
De producten zijn ontworpen voor twee momenten: de patiënt die nog twijfelt (wachtkamer, website, bibliotheek) en de patiënt die al in de spreekkamer zit. Alle drukwerk heeft een QR-code naar deze site, is geschreven op B1-niveau en noemt de partner zichtbaar. Er staan geen merknamen van medicijnen op en geen prijzen van aanbieders. Alle bestanden samen vind je ook bij de downloads van folder, gesprekskaart en verwijskaart.
De tijden hieronder zijn onze eigen schattingen voor een gemiddelde praktijk. Ze zijn niet gemeten. Houd je eigen tijd een maand bij om ze bij te stellen.
Wachtkamer: poster en scherm
Wachtkamerposter A3
Wachtkamerposter A3 van Overgewicht Nederland. Bron: eigen ontwerp (2026).
Doel: de vraag stellen die mensen zelf niet hardop durven te stellen, met drie stappen: BMI-check, dubbele afspraak, samen kiezen.
Waar en wanneer: wachtkamer, toilet, bij de balie; blijvend ophangen.
Wie: doktersassistent of praktijkmanager.
Tijd: circa 10 minuten om te printen en op te hangen (schatting).
Voor de wachtkamer
Wachtkamerposter “Kom ik in aanmerking?”
Poster voor de wachtkamer met een QR-code naar de BMI-check en de criteria. Alleen informatief.
Spreekkamer: folder, gesprekskaart en verwijskaart
Patiëntfolder A5 (voor- en achterkant)
Voorkant van de patiëntfolder A5. Bron: eigen ontwerp (2026).Achterkant van de patiëntfolder met de drie behandelopties. Bron: CBS/RIVM Gezondheidsmonitor (2024) en NHG-Standaard Obesitas (2025).
Doel: na een gesprek iets meegeven dat thuis rustig te lezen is, met alle behandelopties.
Waar en wanneer: folderrek, consult met huisarts of POH, jaarcontrole.
Criteria volgens de NHG-Standaard Obesitas (oktober 2025), de verwijsroute via ZorgDomein en wachttijden per centrum, op één kaart voor de spreekkamer.
Voorbeeld van de BMI-check op een telefoon. Voorbeeldberekening: 112 gedeeld door 1,72 in het kwadraat is 37,9.
Doel: mensen laten zien waar ze staan, zonder dat er gegevens worden opgeslagen of verstuurd. De uitslag verwijst naar de huisarts en de gesprekskaart.
Waar en wanneer: praktijkwebsite, praktijkapp, e-mailhandtekening, QR op drukwerk.
Wie: praktijkmanager of websitebeheerder.
Tijd: circa 15 minuten om de link te plaatsen (schatting).
De tool zelf staat op de BMI-check die niets opslaat. Rekenvoorbeeld uit het beeld: 1,72 × 1,72 = 2,958; 112 ÷ 2,958 = 37,9.
Inzettijd per product
Geschatte eenmalige inzettijd per product. Bron: eigen schatting Overgewicht Nederland (2026), niet gemeten.
Stel: je zet in één middag de poster, de folder, de schermslide, de BMI-link en de verwijskaart klaar. Dat is 10 + 15 + 15 + 15 + 5 = 60 minuten. De flyer komt er alleen bij als je een avond organiseert. Een onderbouwing van de consulttijd en de tarieven vind je bij tijd en kosten van een obesitasaanpak.
Onafhankelijke tools van andere organisaties
Onze materialen zijn een aanvulling, geen vervanging. Deze gratis of publiek gefinancierde hulpmiddelen zijn het waard om te kennen. Kosten staan zoals de maker ze vermeldt.
Onafhankelijke tools (geraadpleegd 25-09-2026)
Tool
Maker
Wat
Voor wie
Kosten
Thuisarts: overgewicht en GLI
NHG
Patiëntinformatie in eenvoudige taal, met print-, mail- en QR-functie
Patiënten; om mee te geven
Gratis
Behandelovergewicht.nl
PON (VWS)
6-stappenplan, factsheet, verwijsgids
Huisarts, POH
Gratis
Aanpakovergewicht.nl
PON
Netwerkaanpak, taken, profiel centrale zorgcoördinator
Gemeenten, zorggroepen
Gratis (pdf)
EASO-praatplaat
EASO, NL-versie via PON
Hulp voor een respectvol gesprek over gewicht
Zorgverleners en patiënten
Gratis (pdf)
Keuzehulp Gezond Gewicht
Amsterdamse Huisartsenalliantie
Online vragenlijst van 10–30 minuten over opties en voorkeuren
Patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden
Gratis
E-learning communiceren over gewicht
AHA via Pharos Leerplatform
Geaccrediteerd (2 punten)
Huisarts, POH
Gratis (account nodig)
Gesprekskaart Waar wil ik het over hebben?
Pharos
Visuele kaart in zeven stappen
Patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden
Gratis (pdf)
3 goede vragen
Patiëntenfederatie Nederland
Kaartjes en folders voor samen beslissen
Wachtkamer en spreekkamer
Gratis, ook proefpakket
Check Oorzaken Overgewicht
Erasmus MC
Vragenlijst naar onderliggende oorzaken, geen diagnose
Patiënten en zorgverleners
Gratis
Mijn Eetmeter en BMI-meter
Voedingscentrum
Eetdagboek en rekenhulpen
Patiënten
Gratis
Mijn Betere Keuze
Voedingscentrum
Kleine stappen naar gezonder eten, wachtkamervideo's
De NHG-Standaard 2025 adviseert geen actieve screening bij volwassenen. Deze ideeën gaan over uitnodigen en zichtbaar zijn, niet over ongevraagd wegen. Meer over de aanpak in de praktijk staat bij overgewicht vroeg signaleren.
QR op het herhaalrecept. Een korte regel met QR naar de BMI-check op de uitdraai of in het receptbericht.
Bericht in de praktijkapp of op de website. Eén keer per kwartaal een uitnodiging: "Wil je praten over je gewicht? Maak een dubbele afspraak."
Een vast spreekuur. Een blok bij de POH, zodat de drempel niet "een gewoon consult" is.
De jaarcontrole diabetes type 2. Gewicht en buikomvang worden daar al gemeten; vraag toestemming om erover door te praten.
De apotheek. Leg folders bij de balie en spreek af dat de apotheker bij vragen naar de huisarts verwijst.
Het wijkteam. Geef flyers mee aan wijkverpleging en welzijnswerk, die mensen thuis zien.
De bibliotheek. Een informatieavond in een neutrale, openbare ruimte trekt mensen die niet naar een praktijk komen.
Veelgestelde vragen over materialen voor de praktijk
Hoe test je of de QR-codes op het drukwerk werken?
Scan elke QR-code na het printen met twee verschillende telefoons, op de plek waar het drukwerk komt te hangen. Te klein printen, glanzend papier of slecht licht maken scannen lastig. Controleer ook of de link opent op de juiste pagina, zoals de BMI-check of de aanmeldpagina.
Waar hang je de wachtkamerposter beter niet op?
Hang de poster niet naast de weegschaal, het bloeddrukapparaat of een poster over diëten. Dan voelt de boodschap als een oordeel in plaats van een uitnodiging. Kies een plek waar mensen rustig kunnen kijken en scannen, zoals de wachtkamer of het toilet. Meer over stigmavrije taal staat bij het gesprek over gewicht.
Is de patiëntfolder geschikt voor mensen die moeilijk lezen?
De folder is geschreven op B1-niveau, met korte zinnen en drie genummerde opties. Voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden werkt hij het best samen met een gesprek. Aanvullend zijn de keuzehulp Gezond Gewicht en de Pharos-gesprekskaart geschikt; die staan in de tabel met onafhankelijke tools op deze pagina.
Wanneer geef je de gesprekskaart mee?
Geef de gesprekskaart mee vóór een tweede, langer consult, of laat de assistent ernaar verwijzen bij het maken van een dubbele afspraak. De patiënt vult thuis klachten, eerdere pogingen en vragen in. Zo begint het gesprek bij wat de patiënt wil. Tips voor het vervolg staan bij het gesprek over gewicht.
Welk materiaal zet je in bij de jaarcontrole diabetes type 2?
Leg de patiëntfolder klaar en geef bij interesse de gesprekskaart mee voor een apart consult. Bij de jaarcontrole worden gewicht en buikomvang al gemeten, dus vraag eerst of de patiënt erover wil praten. De verwijskaart helpt als BMI ≥ 30 en de diabetes slecht is ingesteld. Zie ook de criteria voor een maagverkleining.
Werkt de schermslide op elk wachtkamerscherm?
De slide is een liggend beeld in 16:9, het formaat van de meeste narrowcastingsystemen. Laat hem minstens tien seconden staan, zodat mensen de QR-code kunnen scannen. Plan hem tussen andere onderwerpen, niet direct na een slide over afvallen of diëten.
Slaat de BMI-check gegevens van patiënten op?
Nee, de BMI-check rekent alleen in de browser van de gebruiker en verstuurt of bewaart niets. Daarom kun je de link zonder bezwaar op je praktijkwebsite of in je app zetten. Hoe we met gegevens omgaan, lees je in de privacyverklaring.
Kost het drukwerk iets?
De bestanden zijn gratis; je betaalt alleen je eigen print- of drukkosten. Er zitten geen voorwaarden aan, en de praktijk krijgt er ook niets voor terug. Een overzicht van wat gratis is en welke tarieven gelden voor de praktijk staat bij tijd en kosten.
Waarom staat de partner op elk product?
Omdat verzwijgen van een partner misleidend zou zijn. WeightWorks maakt deze site mede mogelijk en staat daarom zichtbaar vermeld, maar de materialen tonen alle behandelingen en alle centra. Meer over die afspraak staat bij over deze site.
Welke externe tool gebruik je voor onderliggende oorzaken?
Gebruik Check Oorzaken Overgewicht van het Erasmus MC. De patiënt vult een vragenlijst in over gezondheid, honger, medicatie en leefstijl, en neemt de uitkomst mee naar het consult. Het is geen diagnose maar een gespreksstarter. De NHG-Standaard 2025 besteedt ook aandacht aan zulke oorzaken.
Welke tool helpt bij samen beslissen in de spreekkamer?
De kaartjes en folders van 3 goede vragen van de Patiëntenfederatie zijn daar het meest geschikt voor. Ze helpen de patiënt vragen naar de mogelijkheden, de voor- en nadelen en wat dat voor hem of haar betekent. Zorgverleners kunnen een gratis proefpakket aanvragen. Leg de kaartjes naast de patiëntfolder in de spreekkamer.
Hoe krijg je de apotheek mee in het verspreiden van folders?
Vraag de apotheker in het FTO of periodiek overleg om folders bij de balie te leggen. Spreek af dat de apotheek bij vragen over afslankmiddelen naar de huisarts verwijst en geen advies over merken geeft. Zo blijft de boodschap in de hele wijk gelijk: bespreek het met je huisarts.
Kun je de flyer ook digitaal gebruiken?
Ja, vul de datum en plaats in en deel de flyer als afbeelding in de praktijkapp, nieuwsbrief of op sociale media. De QR-code verwijst naar de aanmeldpagina. Het volledige promotieplan staat bij de promotie van een informatieavond.
Welke tool past bij patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden?
De keuzehulp Gezond Gewicht van de Amsterdamse Huisartsenalliantie is hier speciaal voor ontwikkeld, samen met patiënten. Hij duurt 10 tot 30 minuten en kan vóór, tijdens of na het consult. De bijbehorende e-learning voor huisarts en POH is gratis en geeft 2 accreditatiepunten.
Waar leg je materialen neer buiten de huisartsenpraktijk?
Leg ze op plekken waar mensen komen zonder hulpvraag: bibliotheek, buurthuis, apotheek en bij het wijkteam. Vraag altijd eerst toestemming en ververs de voorraad. Het cijfer per gemeente helpt bij de keuze van de wijk; dat staat bij overgewicht per regio.