BMI-check

Materialen en tools voor de huisartsenpraktijk

Voor huisartsen, POH en praktijkmanagers

Voor de huisartsenpraktijk zijn er gratis materialen om mensen met overgewicht vroeg te bereiken: een wachtkamerposter, een patiëntfolder, een gesprekskaart, een verwijskaart, een slide voor het wachtkamerscherm, een flyer voor een informatieavond, een social-post en de BMI-check. Hieronder lees je per product waar het voor is, wie het inzet en hoeveel tijd dat ongeveer kost, gevolgd door onafhankelijke tools van andere organisaties en acht ideeën.

In het kort

  • Alle materialen van deze site zijn gratis te downloaden en noemen alle behandelopties: leefstijl, medicijnen en operatie.
  • Eenmalig klaarzetten van poster, folder, scherm, BMI-link en verwijskaart kost naar onze schatting ongeveer 60 minuten.
  • Ruim de helft van de mensen met overgewicht sprak nooit met een zorgverlener over gewicht (enquête LIVET, n=417, via Nieuws voor Diëtisten, 27-08-2026).
  • In 2025 steeg het aantal mensen dat bij de huisarts bekend is met overgewicht of obesitas met 39% (Nivel, 08-07-2026).

Materialen van deze site

De producten zijn ontworpen voor twee momenten: de patiënt die nog twijfelt (wachtkamer, website, bibliotheek) en de patiënt die al in de spreekkamer zit. Alle drukwerk heeft een QR-code naar deze site, is geschreven op B1-niveau en noemt de partner zichtbaar. Er staan geen merknamen van medicijnen op en geen prijzen van aanbieders. Alle bestanden samen vind je ook bij de downloads van folder, gesprekskaart en verwijskaart.

De tijden hieronder zijn onze eigen schattingen voor een gemiddelde praktijk. Ze zijn niet gemeten. Houd je eigen tijd een maand bij om ze bij te stellen.

Wachtkamer: poster en scherm

Wachtkamerposter A3

A3-poster met de vraag Kom ik in aanmerking voor hulp bij mijn gewicht, drie genummerde stappen en een grote QR-code naar de BMI-check
Wachtkamerposter A3 van Overgewicht Nederland. Bron: eigen ontwerp (2026).
  • Doel: de vraag stellen die mensen zelf niet hardop durven te stellen, met drie stappen: BMI-check, dubbele afspraak, samen kiezen.
  • Waar en wanneer: wachtkamer, toilet, bij de balie; blijvend ophangen.
  • Wie: doktersassistent of praktijkmanager.
  • Tijd: circa 10 minuten om te printen en op te hangen (schatting).

Wachtkamerscherm 16:9

Liggende slide met de vraag Wil je praten over je gewicht, het cijfer 15,6 procent volwassenen met obesitas en een QR-code voor de BMI-check
Slide voor het wachtkamerscherm. Bron cijfer: CBS/RIVM Gezondheidsmonitor (2024).
  • Doel: een rustige, niet-beschuldigende boodschap tussen de andere slides door.
  • Waar en wanneer: narrowcasting in de wachtkamer, het hele jaar.
  • Wie: praktijkmanager of de beheerder van het schermsysteem.
  • Tijd: circa 15 minuten om de slide in te plannen (schatting).

Spreekkamer: folder, gesprekskaart en verwijskaart

Patiëntfolder A5 (voor- en achterkant)

Voorkant van de A5-folder in donker teal met de kop Wil je praten over je gewicht en een wit blok met QR-code voor de BMI-check
Voorkant van de patiëntfolder A5. Bron: eigen ontwerp (2026).
Achterkant van de folder met drie behandelstappen, leefstijlprogramma, medicijnen en maagverkleining, plus het cijfer 15,6 procent obesitas
Achterkant van de patiëntfolder met de drie behandelopties. Bron: CBS/RIVM Gezondheidsmonitor (2024) en NHG-Standaard Obesitas (2025).
  • Doel: na een gesprek iets meegeven dat thuis rustig te lezen is, met alle behandelopties.
  • Waar en wanneer: folderrek, consult met huisarts of POH, jaarcontrole.
  • Wie: huisarts, POH-somatiek, praktijkverpleegkundige.
  • Tijd: circa 15 minuten per printronde; meegeven kost een minuut (schatting).

Gesprekskaart A5

Invulkaart Mijn gesprekskaart voor de huisarts met velden voor lengte, gewicht en BMI, vinkjes voor klachten en vier voorbeeldvragen
Gesprekskaart die de patiënt thuis invult. Bron: eigen ontwerp (2026).
  • Doel: de patiënt bereidt het gesprek voor: klachten, wat al geprobeerd is, eigen vragen. Dat maakt het consult efficiënter.
  • Waar en wanneer: bij het maken van een afspraak, of als huiswerk voor een tweede consult.
  • Wie: assistent aan de telefoon of POH.
  • Tijd: circa 1 minuut om te verwijzen of mee te geven (schatting).

Hoe je daarna het gesprek voert, staat bij het gesprek over gewicht met motiverende gespreksvoering. Voor patiënten is er een eigen uitleg: je gewicht bespreken met je huisarts.

Verwijskaart A5

Verwijskaart A5 met de drie BMI-drempels voor chirurgie, drie stappen van GLI naar verwijzing en een tabel met wachttijden per centrum
Verwijskaart voor huisarts en POH. Bron: NHG-Standaard Obesitas (2025) en ZorgkaartNederland (25-09-2026).
  • Doel: criteria, stappen en wachttijden in één oogopslag, met wat je meestuurt via ZorgDomein.
  • Waar en wanneer: op het bureau in de spreekkamer.
  • Wie: huisarts en POH.
  • Tijd: circa 5 minuten om te printen; vervang hem als de wachttijden veranderen (schatting).

De online versie met alle centra staat bij de verwijshulp voor huisartsen en POH.

Bereik buiten de praktijk: flyer, social-post en BMI-check

Flyer informatieavond A5

A5-flyer Gratis informatieavond met de vraag welke behandelingen er zijn, invulvelden voor datum en plaats, tijd 19.30 tot 21.00 uur en een QR-code
Flyer voor een informatieavond, met open velden voor datum en locatie. Bron: eigen ontwerp (2026).
  • Doel: mensen uitnodigen die nog niet bij de huisarts komen.
  • Waar en wanneer: 4 tot 6 weken vóór de avond in wachtkamer, apotheek, bibliotheek en buurthuis.
  • Wie: praktijkmanager, samen met de bibliotheek.
  • Tijd: circa 30 minuten om in te vullen en te printen, zonder verspreiden (schatting).

Het complete draaiboek staat bij een informatieavond over obesitas organiseren.

Social-post livestream

Vierkante post LIVE op YouTube met de titel Vraag het de arts en de tekst elke eerste dinsdag om 20.00 uur
Social-post voor de maandelijkse livestream. Bron: eigen ontwerp (2026).
  • Doel: een laagdrempelige, anonieme manier om vragen te stellen: elke eerste dinsdag om 20.00 uur op YouTube.
  • Waar en wanneer: Facebook- of Instagram-pagina van de praktijk, praktijkapp, nieuwsbrief.
  • Wie: wie de communicatie van de praktijk doet.
  • Tijd: circa 10 minuten per bericht (schatting).

BMI-check

Telefoonscherm met de BMI-check, invoer 172 cm en 112 kilo, en de voorbeelduitslag BMI 37,9 obesitas op een gekleurde schaal
Voorbeeld van de BMI-check op een telefoon. Voorbeeldberekening: 112 gedeeld door 1,72 in het kwadraat is 37,9.
  • Doel: mensen laten zien waar ze staan, zonder dat er gegevens worden opgeslagen of verstuurd. De uitslag verwijst naar de huisarts en de gesprekskaart.
  • Waar en wanneer: praktijkwebsite, praktijkapp, e-mailhandtekening, QR op drukwerk.
  • Wie: praktijkmanager of websitebeheerder.
  • Tijd: circa 15 minuten om de link te plaatsen (schatting).

De tool zelf staat op de BMI-check die niets opslaat. Rekenvoorbeeld uit het beeld: 1,72 × 1,72 = 2,958; 112 ÷ 2,958 = 37,9.

Inzettijd per product

Staafdiagram met geschatte minuten om materialen klaar te zetten: poster 10, folder 15, scherm 15, BMI-link 15 en flyer 30 minuten
Geschatte eenmalige inzettijd per product. Bron: eigen schatting Overgewicht Nederland (2026), niet gemeten.

Stel: je zet in één middag de poster, de folder, de schermslide, de BMI-link en de verwijskaart klaar. Dat is 10 + 15 + 15 + 15 + 5 = 60 minuten. De flyer komt er alleen bij als je een avond organiseert. Een onderbouwing van de consulttijd en de tarieven vind je bij tijd en kosten van een obesitasaanpak.

Onafhankelijke tools van andere organisaties

Onze materialen zijn een aanvulling, geen vervanging. Deze gratis of publiek gefinancierde hulpmiddelen zijn het waard om te kennen. Kosten staan zoals de maker ze vermeldt.

Onafhankelijke tools (geraadpleegd 25-09-2026)
ToolMakerWatVoor wieKosten
Thuisarts: overgewicht en GLINHGPatiëntinformatie in eenvoudige taal, met print-, mail- en QR-functiePatiënten; om mee te gevenGratis
Behandelovergewicht.nlPON (VWS)6-stappenplan, factsheet, verwijsgidsHuisarts, POHGratis
Aanpakovergewicht.nlPONNetwerkaanpak, taken, profiel centrale zorgcoördinatorGemeenten, zorggroepenGratis (pdf)
EASO-praatplaatEASO, NL-versie via PONHulp voor een respectvol gesprek over gewichtZorgverleners en patiëntenGratis (pdf)
Keuzehulp Gezond GewichtAmsterdamse HuisartsenalliantieOnline vragenlijst van 10–30 minuten over opties en voorkeurenPatiënten met beperkte gezondheidsvaardighedenGratis
E-learning communiceren over gewichtAHA via Pharos LeerplatformGeaccrediteerd (2 punten)Huisarts, POHGratis (account nodig)
Gesprekskaart Waar wil ik het over hebben?PharosVisuele kaart in zeven stappenPatiënten met beperkte gezondheidsvaardighedenGratis (pdf)
3 goede vragenPatiëntenfederatie NederlandKaartjes en folders voor samen beslissenWachtkamer en spreekkamerGratis, ook proefpakket
Check Oorzaken OvergewichtErasmus MCVragenlijst naar onderliggende oorzaken, geen diagnosePatiënten en zorgverlenersGratis
Mijn Eetmeter en BMI-meterVoedingscentrumEetdagboek en rekenhulpenPatiëntenGratis
Mijn Betere KeuzeVoedingscentrumKleine stappen naar gezonder eten, wachtkamervideo'sZorgverleners en patiëntenGratis
Loket Gezond LevenRIVMDatabank erkende leefstijlinterventies, ook GLIGemeenten, zorgverlenersGratis
VitaalkaartVWS met PONOverzicht lokale zorg- en hulpverlenersBurgers en zorgverlenersNiet vermeld (publiek gefinancierd)

Welke GLI-programma's er zijn, lees je bij de erkende GLI-programma's voor volwassenen.

Acht ideeën om mensen vroeg te bereiken

De NHG-Standaard 2025 adviseert geen actieve screening bij volwassenen. Deze ideeën gaan over uitnodigen en zichtbaar zijn, niet over ongevraagd wegen. Meer over de aanpak in de praktijk staat bij overgewicht vroeg signaleren.

  1. QR op het herhaalrecept. Een korte regel met QR naar de BMI-check op de uitdraai of in het receptbericht.
  2. Bericht in de praktijkapp of op de website. Eén keer per kwartaal een uitnodiging: "Wil je praten over je gewicht? Maak een dubbele afspraak."
  3. Een vast spreekuur. Een blok bij de POH, zodat de drempel niet "een gewoon consult" is.
  4. De jaarcontrole diabetes type 2. Gewicht en buikomvang worden daar al gemeten; vraag toestemming om erover door te praten.
  5. De apotheek. Leg folders bij de balie en spreek af dat de apotheker bij vragen naar de huisarts verwijst.
  6. Het wijkteam. Geef flyers mee aan wijkverpleging en welzijnswerk, die mensen thuis zien.
  7. De bibliotheek. Een informatieavond in een neutrale, openbare ruimte trekt mensen die niet naar een praktijk komen.
  8. De livestream. Wijs op "Vraag het de arts" voor wie anoniem een vraag wil stellen. Data staan bij de informatieavonden en livestreams.

Alle ideeën samen passen in het plan van aanpak om overgewicht vroeg te bereiken.

Veelgestelde vragen over materialen voor de praktijk

Hoe test je of de QR-codes op het drukwerk werken?

Scan elke QR-code na het printen met twee verschillende telefoons, op de plek waar het drukwerk komt te hangen. Te klein printen, glanzend papier of slecht licht maken scannen lastig. Controleer ook of de link opent op de juiste pagina, zoals de BMI-check of de aanmeldpagina.

Waar hang je de wachtkamerposter beter niet op?

Hang de poster niet naast de weegschaal, het bloeddrukapparaat of een poster over diëten. Dan voelt de boodschap als een oordeel in plaats van een uitnodiging. Kies een plek waar mensen rustig kunnen kijken en scannen, zoals de wachtkamer of het toilet. Meer over stigmavrije taal staat bij het gesprek over gewicht.

Is de patiëntfolder geschikt voor mensen die moeilijk lezen?

De folder is geschreven op B1-niveau, met korte zinnen en drie genummerde opties. Voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden werkt hij het best samen met een gesprek. Aanvullend zijn de keuzehulp Gezond Gewicht en de Pharos-gesprekskaart geschikt; die staan in de tabel met onafhankelijke tools op deze pagina.

Wanneer geef je de gesprekskaart mee?

Geef de gesprekskaart mee vóór een tweede, langer consult, of laat de assistent ernaar verwijzen bij het maken van een dubbele afspraak. De patiënt vult thuis klachten, eerdere pogingen en vragen in. Zo begint het gesprek bij wat de patiënt wil. Tips voor het vervolg staan bij het gesprek over gewicht.

Welk materiaal zet je in bij de jaarcontrole diabetes type 2?

Leg de patiëntfolder klaar en geef bij interesse de gesprekskaart mee voor een apart consult. Bij de jaarcontrole worden gewicht en buikomvang al gemeten, dus vraag eerst of de patiënt erover wil praten. De verwijskaart helpt als BMI ≥ 30 en de diabetes slecht is ingesteld. Zie ook de criteria voor een maagverkleining.

Werkt de schermslide op elk wachtkamerscherm?

De slide is een liggend beeld in 16:9, het formaat van de meeste narrowcastingsystemen. Laat hem minstens tien seconden staan, zodat mensen de QR-code kunnen scannen. Plan hem tussen andere onderwerpen, niet direct na een slide over afvallen of diëten.

Slaat de BMI-check gegevens van patiënten op?

Nee, de BMI-check rekent alleen in de browser van de gebruiker en verstuurt of bewaart niets. Daarom kun je de link zonder bezwaar op je praktijkwebsite of in je app zetten. Hoe we met gegevens omgaan, lees je in de privacyverklaring.

Kost het drukwerk iets?

De bestanden zijn gratis; je betaalt alleen je eigen print- of drukkosten. Er zitten geen voorwaarden aan, en de praktijk krijgt er ook niets voor terug. Een overzicht van wat gratis is en welke tarieven gelden voor de praktijk staat bij tijd en kosten.

Waarom staat de partner op elk product?

Omdat verzwijgen van een partner misleidend zou zijn. WeightWorks maakt deze site mede mogelijk en staat daarom zichtbaar vermeld, maar de materialen tonen alle behandelingen en alle centra. Meer over die afspraak staat bij over deze site.

Welke externe tool gebruik je voor onderliggende oorzaken?

Gebruik Check Oorzaken Overgewicht van het Erasmus MC. De patiënt vult een vragenlijst in over gezondheid, honger, medicatie en leefstijl, en neemt de uitkomst mee naar het consult. Het is geen diagnose maar een gespreksstarter. De NHG-Standaard 2025 besteedt ook aandacht aan zulke oorzaken.

Welke tool helpt bij samen beslissen in de spreekkamer?

De kaartjes en folders van 3 goede vragen van de Patiëntenfederatie zijn daar het meest geschikt voor. Ze helpen de patiënt vragen naar de mogelijkheden, de voor- en nadelen en wat dat voor hem of haar betekent. Zorgverleners kunnen een gratis proefpakket aanvragen. Leg de kaartjes naast de patiëntfolder in de spreekkamer.

Hoe krijg je de apotheek mee in het verspreiden van folders?

Vraag de apotheker in het FTO of periodiek overleg om folders bij de balie te leggen. Spreek af dat de apotheek bij vragen over afslankmiddelen naar de huisarts verwijst en geen advies over merken geeft. Zo blijft de boodschap in de hele wijk gelijk: bespreek het met je huisarts.

Kun je de flyer ook digitaal gebruiken?

Ja, vul de datum en plaats in en deel de flyer als afbeelding in de praktijkapp, nieuwsbrief of op sociale media. De QR-code verwijst naar de aanmeldpagina. Het volledige promotieplan staat bij de promotie van een informatieavond.

Welke tool past bij patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden?

De keuzehulp Gezond Gewicht van de Amsterdamse Huisartsenalliantie is hier speciaal voor ontwikkeld, samen met patiënten. Hij duurt 10 tot 30 minuten en kan vóór, tijdens of na het consult. De bijbehorende e-learning voor huisarts en POH is gratis en geeft 2 accreditatiepunten.

Waar leg je materialen neer buiten de huisartsenpraktijk?

Leg ze op plekken waar mensen komen zonder hulpvraag: bibliotheek, buurthuis, apotheek en bij het wijkteam. Vraag altijd eerst toestemming en ververs de voorraad. Het cijfer per gemeente helpt bij de keuze van de wijk; dat staat bij overgewicht per regio.

Bronnen