Voor huisartsen, POH en praktijkmanagers
Je verwijst een volwassene naar een bariatrisch centrum bij een BMI ≥ 40, een BMI ≥ 35 met ernstige comorbiditeit of een BMI ≥ 30 met slecht ingestelde diabetes type 2, als eerdere behandeling onvoldoende resultaat gaf (NHG-Standaard Obesitas, oktober 2025). Op deze pagina vind je de criteria, de wachttijden per centrum, de ZorgDomein-route, wat je meestuurt en een verwijskaart voor de spreekkamer.
In het kort
De behandeling bij obesitas is een trap. Je begint bij leefstijl en gaat pas een tree hoger als het resultaat onvoldoende is. De NHG-Standaard Obesitas van oktober 2025 sluit aan bij de multidisciplinaire richtlijn van 2023. De volledige NHG-tekst is niet openbaar toegankelijk; de criteria hieronder komen uit gepubliceerde samenvattingen. Een overzicht voor patiënten staat bij alle behandelingen bij obesitas op een rij.
| Stap | Criteria | Bron |
|---|---|---|
| GLI | BMI 25–35 met buikomvang ≥ 88 cm (vrouw) of ≥ 102 cm (man), of met een gewichtsgerelateerde aandoening; of BMI ≥ 35. Programma van 24 maanden. | Zorginstituut Nederland, 2026 |
| Medicatie | BMI ≥ 35 met comorbiditeit of BMI ≥ 40, na minstens 1 jaar gemotiveerde GLI met < 10% gewichtsverlies; GLI loopt door | NHG 2025, via VoedingOnline |
| Bariatrie | BMI ≥ 30 met slecht ingestelde DM2; BMI ≥ 35 met ernstige comorbiditeit; BMI ≥ 40; telkens na onvoldoende resultaat van eerdere behandeling; leeftijd ≥ 18 | NHG 2025, via NTvL |
Je verwijst niet op BMI alleen. Buikomvang, comorbiditeit, motivatie en eerdere pogingen tellen mee. Het bariatrisch centrum stelt uiteindelijk de indicatie, na screening door een team van onder meer internist, diëtist, psycholoog en verpleegkundige. Patiënten kunnen de criteria zelf nalezen bij de criteria voor een maagverkleining in gewone taal.
Stel: een man van 1,80 m weegt 118 kg en heeft diabetes type 2 die ondanks medicatie slecht is ingesteld. Zijn BMI is 118 gedeeld door 1,80 × 1,80 (3,24) = 36,4. Hij voldoet daarmee aan twee routes tegelijk: BMI ≥ 35 met ernstige comorbiditeit, en BMI ≥ 30 met slecht ingestelde DM2. Heeft hij de GLI gevolgd zonder voldoende resultaat, dan kun je hem verwijzen. Heeft hij nog geen GLI gedaan, dan bespreek je eerst het vergoede leefstijlprogramma van 24 maanden en leg je vast wanneer je het resultaat evalueert.
Een tweede situatie: een vrouw van 1,62 m en 107 kg, zonder comorbiditeit. Haar BMI is 107 gedeeld door 2,62 = 40,8. Na eerdere begeleide pogingen zonder voldoende effect komt verwijzing in beeld, ook zonder comorbiditeit.
Je patiënt kiest samen met jou een centrum. De tabel toont alle centra die een wachttijd melden, ook als ze geen partner van deze site zijn. Vraag bij het centrum wat de wachttijd precies omvat: eerste gesprek, screening of operatie. Een korte wachttijd is niet automatisch de beste keuze; let ook op reisafstand, nazorg en of de verzekeraar van je patiënt een contract heeft. Uitleg voor patiënten over de vergoeding van een maagverkleining en het eigen risico kun je meegeven.
| Centrum | Plaats | Wachttijd |
|---|---|---|
| Nederlandse Obesitas Kliniek (10 locaties) | Amsterdam, Velp, Beverwijk, Den Haag, Gouda, Heerlen, Hoogeveen, Nieuwegein, Terneuzen, Venlo | 1 dag |
| Vitalys | Elst | 5 dagen |
| OLVG, locatie West | Amsterdam | 7 dagen |
| WeightWorks Clinics (partner van deze site) | Amersfoort | 21 dagen (3 weken) |
| ZorgSaam Ziekenhuis, De Honte | Terneuzen | 21 dagen (3 weken) |
| Bravis ziekenhuis | Roosendaal | 34 dagen (ruim 4 weken) |
| Zuyderland Medisch Centrum | Heerlen | 35 dagen (5 weken) |
| Maasstad Ziekenhuis | Rotterdam | 45 dagen (ruim 6 weken) |
| Ziekenhuis Rivierenland | Tiel | 60 dagen (ruim 8 weken) |
| Catharina Ziekenhuis | Eindhoven | 62 dagen (ruim 8 weken) |
| Máxima MC | Veldhoven | 70 dagen (10 weken) |
| Rode Kruis Ziekenhuis | Beverwijk | 85 dagen (ruim 12 weken) |
| Franciscus Gasthuis | Rotterdam | 112 dagen (16 weken) |
| St. Antonius | Utrecht | 127 dagen (ruim 18 weken) |
| Frisius MC | Leeuwarden | 142 dagen (ruim 20 weken) |
Van 21 andere locaties is onvoldoende gemeten om een wachttijd te tonen: Albert Schweitzer ziekenhuis, locatie Dordwijk (Dordrecht), Albert Schweitzer ziekenhuis, locatie Zwijndrecht (Zwijndrecht), Amsterdam UMC, locatie AMC (Amsterdam), Amsterdam UMC, locatie VUmc (Amsterdam), ETZ Elisabeth (Tilburg), ETZ TweeSteden (Tilburg), ETZ Waalwijk (Waalwijk), HMC Antoniushove (Leidschendam), HMC Bronovo (Den Haag), HMC Westeinde (Den Haag), LUMC (Leiden), Martini Ziekenhuis (Groningen), OLVG, locatie Oost (Amsterdam), Radboudumc (Nijmegen), Rijnstate Arnhem (Arnhem), Rijnstate Elst (Elst), Rijnstate Zevenaar (Zevenaar), Spaarne Gasthuis, locatie Hoofddorp (Hoofddorp), UMCG (Groningen), UMC Utrecht (Utrecht), Ziekenhuis St Jansdal (Harderwijk). Bron: ZorgkaartNederland, geraadpleegd 25-09-2026. De centra melden hun wachttijd zelf; vraag na wat die precies omvat (eerste gesprek, screening of operatie).
Bron: ZorgkaartNederland, geraadpleegd 25-09-2026. De centra melden deze cijfers zelf. Een uitgebreide versie met toelichting staat op de pagina met wachttijden voor een maagverkleining per centrum.
Een volledige verwijzing voorkomt vertraging bij de screening. Stuur in elk geval mee:
Registreer in je eigen HIS ICPC T82 met attentiewaarde en, bij BMI ≥ 40, de contra-indicatie 3156 (morbide obesitas), vanwege de veranderde farmacokinetiek (NHG-registratieadvies, mei 2022).
Het behandelteam beoordeelt contra-indicaties bij de screening. Voorbeelden die de verwijskaart noemt: een acute psychiatrische aandoening, hartfalen, ernstige COPD en coronairlijden. Twijfel je, overleg dan vooraf met het centrum.
Voor een aantal groepen gelden andere grenzen. De NVVH-richtlijn (2020) noemt overweging van metabole chirurgie bij BMI ≥ 35 voor mensen met een Aziatische of Hindoestaanse achtergrond. Dezelfde richtlijn zegt dat gewichtsverlies vóór de operatie geen verplichte voorwaarde is. Bij 70-plussers en bij niet-Europese afkomst wijken ook de BMI- en buikomvanggrenzen af (Richtlijn overgewicht en obesitas, 2023).
Medicatie is aanvullend op leefstijl, geen vervanging. Volgens de NHG-Standaard 2025 overweeg je gewichtsreducerende medicatie bij BMI ≥ 35 met comorbiditeit of BMI ≥ 40, na minstens 1 jaar GLI met minder dan 10% gewichtsverlies. De GLI loopt door. Stop als het gewichtsverlies na 12 weken op de maximale verdraagbare dosis minder dan 5% is (Farmacotherapeutisch Kompas, geraadpleegd 25-09-2026).
Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt liraglutide 3 mg, semaglutide 2,4 mg en naltrexon/bupropion als voorkeursmiddelen; orlistat wordt niet aanbevolen. De vergoeding is beperkt en verandert: het Zorginstituut verwachtte de beoordeling van semaglutide en tirzepatide in 2026, met eerdere GLI-deelname als voorwaarde (Zorginstituut, februari 2026). Wij noemen geen merken of prijzen. Uitleg voor patiënten staat bij wanneer medicijnen bij obesitas in aanmerking komen.
NHG en LHV hebben nazorg na bariatrische chirurgie niet opgenomen in de standaard van 2025. De reden: er is geen ketenprogramma, geen financiering en geen overeenstemming met de NVVH. Nazorg na bariatrie is daarom geen huisartsenzorg (VoedingOnline, 14 oktober 2025). De NVVH-richtlijn uit 2020 noemde nog terugverwijzing naar huisarts of POH na 2 jaar. Spreek bij de verwijzing met het centrum af wie de jaarlijkse controles doet en hoe lang de nazorg duurt.
Blijf wel alert op medicatie. Na een maagverkleining worden ontstekingsremmende pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac meestal afgeraden (Thuisarts.nl). En bij BMI ≥ 40 was al contra-indicatie 3156 geregistreerd; laat die staan tot het centrum anders adviseert.
De verwijskaart is een A5 voor in de spreekkamer. Aan de voorkant staan de drie BMI-criteria, de stappen GLI, medicatie en verwijzing, en de wachttijden per centrum. Download hem gratis en print hem zelf. Meer materiaal voor patiënten vind je bij de gratis downloads zoals folder en gesprekskaart.
Voor zorgverleners
Verwijskaart bariatrie voor huisarts en POH
Criteria volgens de NHG-Standaard Obesitas (oktober 2025), de verwijsroute via ZorgDomein en wachttijden per centrum, op één kaart voor de spreekkamer.
Download PDF van de verwijskaart bariatrie voor huisarts en poh (80 kB)Download PNG van de verwijskaart bariatrie voor huisarts en poh (202 kB)
Wachttijden veranderen elke maand. Meld je aan voor de update per mail; we vragen alleen naam, praktijk en e-mail, geen patiëntgegevens.
Wil je de aanpak breder invoeren, van signaleren tot informatieavond? Bekijk dan het plan van aanpak voor huisartsenpraktijken of plan een gesprek over nascholing.
Plan een gesprek over nascholing
Geen vergoedingen of voordelen voor verwijzers. Deze pagina is onafhankelijk en toont alle centra. WeightWorks is partner van deze site en heeft geen zeggenschap over de inhoud.
Vermeld alle eerdere begeleide pogingen: de GLI, begeleiding door een diëtist en eventuele gewichtsreducerende medicatie, telkens met duur en resultaat. De criteria vragen onvoldoende resultaat van eerdere behandeling, dus het centrum wil dit zien. Bij BMI ≥ 35 is de GLI de standaard eerste stap. Meer over de inhoud en duur van de GLI.
Ja, bij een BMI ≥ 30 met slecht ingestelde diabetes type 2 is verwijzing te overwegen, volgens de samenvatting van de NHG-Standaard 2025. Ook dan moet eerdere behandeling onvoldoende hebben geholpen. Het centrum stelt de definitieve indicatie. Zie ook de uitleg over wie in aanmerking komt.
Dat verschilt per centrum: elk centrum heeft een eigen product in ZorgDomein. Bij WeightWorks (partner van deze site) heet het "Aanmelden nieuwe patiënt voor bariatrisch traject". Voor andere centra zoek je in ZorgDomein op de naam van het ziekenhuis of de kliniek en het specialisme bariatrie.
Ja, de screening kan ook uitkomen op een andere behandeling of op uitstel. Het multidisciplinaire team, met onder meer internist, diëtist, psycholoog en verpleegkundige, beslist samen met de patiënt. De huisarts verwijst en levert de gegevens aan. Bereid je patiënt erop voor dat een verwijzing geen garantie op een operatie is.
Een wachttijd van 1 dag betekent meestal dat een eerste afspraak snel mogelijk is, niet dat de operatie dan al plaatsvindt. Centra melden hun wachttijd zelf bij ZorgkaartNederland en rekenen niet allemaal hetzelfde. Vraag het centrum wat het getal omvat. Vergelijk ook de wachttijden en de toelichting per centrum.
Ja, je patiënt mag samen met jou elk centrum kiezen, ook buiten de regio. Let op reisafstand, want de nazorg duurt jaren en vraagt veel bezoeken. Controleer ook of de verzekeraar een contract heeft met het centrum, anders kan een deel van de rekening voor de patiënt zijn.
Stuur de recente labwaarden mee die al in het dossier staan, bijvoorbeeld van de jaarlijkse DM2- of CVRM-controle. Een vaste landelijke lijst voor de verwijzing hebben wij niet gevonden. Het centrum doet bij de screening zelf aanvullend onderzoek. Vraag bij twijfel het centrum wat het vooraf nodig heeft.
Registreer ICPC T82 (obesitas) met attentiewaarde en voeg contra-indicatie 3156 (morbide obesitas) toe. Die contra-indicatie waarschuwt bij het voorschrijven vanwege veranderde farmacokinetiek. Leg ook lengte (560), gewicht (357) en BMI (1272) vast. Meer over registratie staat bij de EPD-selectie en ICPC-codes.
Het bariatrisch centrum doet de nazorg en de controles, want nazorg na bariatrie is volgens NHG en LHV geen huisartsenzorg. Maak bij de verwijzing afspraken over de duur en wie welke bloedcontrole doet. De NVVH-richtlijn uit 2020 noemde terugverwijzing na 2 jaar, maar die afspraak is niet in de NHG-Standaard 2025 overgenomen.
Ja, een psychiatrische voorgeschiedenis sluit verwijzing niet automatisch uit, maar vermeld die altijd in de verwijzing. Een acute psychiatrische aandoening is wel een reden voor terughoudendheid. De psycholoog van het centrum beoordeelt dit bij de screening. Bij een vermoeden van een eetstoornis past eerst gespecialiseerde hulp, zie de verwijsroutes naar diëtist en gespecialiseerde zorg.
Voldoet je patiënt aan de criteria, dan valt de operatie onder de basisverzekering en betaalt hij alleen het eigen risico: € 385 in 2026 en € 400 in 2027. Bij een centrum zonder contract kan een deel voor eigen rekening komen. Geef de patiënt de uitleg over vergoeding per situatie mee.
Nee, de NVVH-richtlijn uit 2020 noemt gewichtsverlies vóór de operatie geen verplichte voorwaarde. Stelt een centrum toch eisen vooraf, dan is dat een afspraak tussen patiënt en centrum. Als huisarts hoef je gewichtsverlies dus niet als voorwaarde voor je verwijzing te stellen.
Nee, deze site en haar partner bieden verwijzers geen vergoedingen, cadeaus of andere voordelen. Dat past bij een onafhankelijke verwijzing in het belang van de patiënt. Je kiest het centrum samen met je patiënt op basis van inhoud. Lees hoe deze site met haar partner werkt.
Ja, voor de wachttijd-update vragen we alleen je naam, je praktijk en je e-mailadres. Er gaan geen patiëntgegevens heen en weer. Je krijgt elke maand de bijgewerkte cijfers uit ZorgkaartNederland; de huidige peildatum is 25-09-2026. Aanmelden doe je via het formulier op deze pagina.
Geef een patiënt die twijfelt tijd en neutrale informatie over alle opties mee, zonder druk. De patiëntfolder en de gesprekskaart helpen om thuis na te denken. Een informatieavond met een arts en een ervaringsdeskundige kan ook helpen. Zie de gratis informatieavonden voor patiënten en naasten.
