Je komt in aanmerking voor een maagverkleining als je een BMI van 40 of hoger hebt, een BMI van 35 of hoger met een ernstige ziekte die met je gewicht samenhangt, of een BMI van 30 of hoger met diabetes type 2 die slecht onder controle is, en eerdere behandeling niet genoeg hielp. Zo staat het in de NHG-Standaard Obesitas van oktober 2025. Je huisarts beoordeelt of dit voor jou geldt en kan je verwijzen.
In het kort
Je voldoet mogelijk aan de criteria
Op basis van je antwoorden voldoe je mogelijk aan de criteria voor een maagverkleining uit de NHG-Standaard Obesitas (oktober 2025). Bespreek dit met je huisarts. Die kijkt naar je hele situatie en kan je via ZorgDomein verwijzen. Lees of een maagverkleining wordt vergoed.
Eerst een andere behandeling
Je BMI en gezondheid passen mogelijk bij de criteria, maar meestal is eerst een leefstijlprogramma (GLI) of andere behandeling de stap. Bespreek met je huisarts wat nu bij je past. Lees over het leefstijlprogramma GLI.
Een operatie past (nu) waarschijnlijk niet
Op basis van je antwoorden voldoe je waarschijnlijk niet aan de criteria voor een maagverkleining. Er is wel andere hulp, zoals een leefstijlprogramma. Bespreek met je huisarts wat bij je past. Bekijk alle behandelingen bij obesitas.
Een maagverkleining is een zware behandeling met blijvende gevolgen. Daarom is ze bedoeld voor mensen met ernstige obesitas bij wie andere hulp niet genoeg heeft gedaan. De huisarts kijkt eerst naar je BMI: je gewicht in kilo's gedeeld door je lengte in meters in het kwadraat. Weet je jouw BMI nog niet? Reken hem dan eerst uit met de BMI-rekenhulp met uitleg per uitslag.
Daarna telt je gezondheid. Een hoge BMI alleen is niet altijd genoeg, en een lagere BMI sluit een operatie niet altijd uit. In de tabel zie je welke combinaties de NHG-Standaard noemt.
| Route | BMI | Wat er nog bij moet |
|---|---|---|
| 1 | 40 of hoger | Eerdere behandeling gaf te weinig resultaat |
| 2 | 35 of hoger | Een ernstige ziekte die met gewicht samenhangt, zoals diabetes, hoge bloeddruk, slaapapneu of gewrichtsklachten, én eerdere behandeling hielp te weinig |
| 3 | 30 of hoger | Diabetes type 2 die slecht onder controle is, én eerdere behandeling hielp te weinig |
Met "eerdere behandeling" bedoelt de huisarts meestal een begeleid traject, zoals het gratis leefstijlprogramma GLI via de basisverzekering, begeleiding door een diëtist of medicijnen. Schrijf op wat je al hebt geprobeerd en hoe lang.
Naast je BMI en je gezondheid kijkt het behandelteam naar een paar andere dingen. Die zijn niet overal precies gelijk. Vraag het centrum dus welke regels het zelf gebruikt.
Wat een maagverkleining precies inhoudt, welke soorten er zijn en hoe het herstel gaat, lees je op de pagina over de maagverkleining en hoe de operatie werkt.
Soms is een operatie te riskant, of is het beter om eerst iets anders te behandelen. Dat heet een contra-indicatie. Je huisarts beslist daar niet alleen over. Het behandelteam van het centrum beoordeelt het bij de screening. Daar spreek je onder anderen een internist, een diëtist, een psycholoog en een verpleegkundige.
Voorbeelden uit de richtlijn van de chirurgen (NVVH, 2020) en uit de praktijk:
Een contra-indicatie is vaak tijdelijk. Na behandeling of met meer steun kan een operatie later alsnog mogelijk zijn. Wees daarom open bij de screening. Het team zoekt samen met je naar wat veilig is.
Bij diabetes type 2 kan een operatie eerder in beeld komen, omdat die de bloedsuiker vaak sterk verbetert. De NHG-Standaard noemt een BMI vanaf 30 als de diabetes slecht onder controle is. De chirurgenrichtlijn gaat verder: bij BMI 30 tot 35 met slecht ingestelde diabetes raadt ze aan om een verwijzing te overwegen, en bij BMI 35 tot 40 met slecht ingestelde diabetes om te verwijzen (NVVH, module diabetes, 2023). Een operatie is volgens die richtlijn geen laatste redmiddel. Wie korter diabetes heeft, heeft meer kans dat de ziekte in rust komt.
Mensen met een Aziatische of Hindoestaanse achtergrond krijgen bij een lager gewicht al vaker diabetes en hart- en vaatziekten. Daarom adviseert de NVVH-richtlijn (2020) om een operatie bij hen al te overwegen vanaf een BMI van 35, ook zonder extra ziekte. Ook voor de buikomvang gelden lagere grenzen: voor Aziatische vrouwen 80 cm en mannen 85 cm, tegen 88 en 102 cm bij een Europese achtergrond (Richtlijn Overgewicht en obesitas, 2023). Hoort dit bij jou? Noem het dan in het gesprek met je huisarts.
Met voorbeelden worden de regels duidelijker. De mensen in de tabel zijn verzonnen. De BMI is afgerond op één decimaal. Het is een indicatie; de huisarts en het behandelteam beslissen.
| Situatie | Berekening | BMI | Maagverkleining in beeld? |
|---|---|---|---|
| 1,70 m, 95 kg, geen ziekte | 95 / 2,89 | 32,9 | Nog niet; GLI is de logische stap |
| 1,75 m, 99 kg, diabetes type 2 slecht onder controle | 99 / 3,0625 | 32,3 | Mogelijk, via route 3 |
| 1,58 m, 90 kg, Hindoestaanse achtergrond | 90 / 2,4964 | 36,1 | Mogelijk; NVVH-grens van 35 |
| 1,80 m, 118 kg, slaapapneu | 118 / 3,24 | 36,4 | Mogelijk, via route 2 |
| 1,62 m, 106 kg, geen ziekte | 106 / 2,6244 | 40,4 | Mogelijk, via route 1 |
Neem het eerste voorbeeld. Stel: je bent 1,70 m en weegt 95 kilo. Je lengte in het kwadraat is 1,70 × 1,70 = 2,89. Je BMI is dan 95 / 2,89 = 32,9. Dat is obesitas, maar zonder diabetes type 2 nog geen reden voor een operatie. Bij dezelfde lengte ligt BMI 35 bij ongeveer 101 kilo en BMI 40 bij ongeveer 116 kilo. Een lagere BMI betekent overigens niet dat je klachten minder serieus zijn. Er is dan andere hulp die bij je past.
Dan sta je niet met lege handen. Voor veel mensen is een operatie ook niet de eerste stap. Een overzicht van alle opties staat bij alle behandelingen bij overgewicht en obesitas. De twee belangrijkste:
Je situatie kan veranderen. Krijg je later een ziekte die met je gewicht samenhangt, of hielp de GLI te weinig? Bespreek dan opnieuw met je huisarts of een operatie in beeld komt.
De huisarts is de poort naar vergoede zorg. Voor een maagverkleining heb je een verwijzing nodig. Het helpt als je goed voorbereid binnenkomt. Neem daarom de gesprekskaart mee. Daarop vul je je lengte, gewicht en BMI in, kruis je klachten aan en schrijf je op wat je al hebt geprobeerd. De vragen voor je huisarts staan er al op.
Voor jou
Gesprekskaart voor je huisarts
Vul hem in vóór je afspraak: wat je al geprobeerd hebt, je klachten en je vragen. Neem hem mee naar de huisarts of POH.
Download PDF van de gesprekskaart voor je huisarts (46 kB)Download PNG van de gesprekskaart voor je huisarts (132 kB)
Tips voor de afspraak zelf, zoals een dubbel consult vragen, staan bij zo bespreek je je gewicht met je huisarts. Na de verwijzing gaat het zo verder:
Wil je eerst meer horen voordat je naar de huisarts gaat? Op een gratis informatieavond over obesitas en behandelingen kun je je vragen stellen aan een arts en een ervaringsdeskundige. Bespreek daarna alles met je huisarts.
Vaak wel, maar niet automatisch. Bij een BMI van 40 of hoger is geen extra ziekte nodig, maar de huisarts kijkt ook of een leefstijlprogramma of andere behandeling te weinig resultaat gaf. Daarna beoordeelt het team in het centrum of een operatie veilig is. Controleer je BMI met de BMI-rekenhulp en neem de uitkomst mee naar je huisarts.
Het gaat om ernstige ziektes die met je gewicht samenhangen. De NHG-Standaard noemt als voorbeelden diabetes, hoge bloeddruk, slaapapneu en gewrichtsklachten. Ook andere klachten kunnen meetellen; je huisarts beoordeelt dat. Zet je klachten op de gesprekskaart, dan vergeet je niets tijdens de afspraak. De kaart vind je bij de gratis downloads voor patiënten.
Het betekent dat je bloedsuiker te hoog blijft, ook met de behandeling die je nu hebt. Je huisarts of internist ziet dat aan je bloedwaarden. Bij een BMI vanaf 30 kan een operatie dan in beeld komen, omdat die de diabetes vaak sterk verbetert. Of dat voor jou geldt, bespreek je met je huisarts. Lees ook de grenzen bij diabetes op deze pagina.
Meestal gaat het om een begeleid traject, zoals de GLI, begeleiding door een diëtist of medicijnen. De NHG-Standaard noemt de GLI de eerste stap; een operatie komt pas als eerdere behandeling te weinig hielp. Hoe de GLI werkt en wie hem krijgt, lees je bij het leefstijlprogramma GLI. Bespreek met je huisarts wat in jouw situatie geldt.
Vaak wel, al is afvallen vooraf volgens de chirurgenrichtlijn (NVVH, 2020) geen verplichte voorwaarde. Veel centra vragen je om vlak voor de operatie een kort dieet te volgen. Dat maakt de lever kleiner en de operatie veiliger. Wat jouw centrum vraagt, hoor je bij de screening. Meer over de voorbereiding lees je op de pagina over de maagverkleining.
Een vaste bovengrens noemen we hier niet, omdat centra daar verschillend mee omgaan. De ondergrens is 18 jaar. De richtlijn van de chirurgen (NVVH, 2020) heeft een apart deel over mensen ouder dan 65: daar weegt het team de risico's en de verwachte winst extra zorgvuldig. Vraag het centrum van je voorkeur naar zijn regels.
Mensen met een Aziatische of Hindoestaanse achtergrond krijgen bij een lagere BMI al vaker diabetes en hart- en vaatziekten. Daarom adviseert de NVVH-richtlijn (2020) om een operatie bij hen al vanaf BMI 35 te overwegen, ook zonder extra ziekte. Noem je achtergrond daarom bij je huisarts. Zo weet die welke grens voor jou telt.
Nee, vaak is die tijdelijk. Bij een ernstige depressie, een actuele verslaving of een eetstoornis wil het team meestal eerst dat dit behandeld en stabiel is. Een psycholoog in het centrum beoordeelt dat bij de screening. Wees open: het team wil dat je de operatie en de periode erna veilig doorkomt. Bespreek je zorgen ook met je huisarts.
Bij de screening kijkt het behandelteam of een operatie veilig is en bij je past. Je huisarts verwijst je, maar het team van internist, diëtist, psycholoog, verpleegkundige en chirurg doet de screening. Pas daarna wordt besloten of een operatie bij je past. Hoe lang je op die eerste stap wacht, zie je bij de wachttijden per centrum.
Niets: de check slaat je antwoorden niet op en verstuurt ze niet. Alles gebeurt in je eigen browser. De uitkomst is een indicatie en geen medisch advies. Neem de uitkomst mee naar je huisarts, bijvoorbeeld op de gesprekskaart. Hoe we met gegevens omgaan, lees je in de privacyverklaring van deze site.
Ja, als je aan de medische criteria voldoet, valt een maagverkleining onder de basisverzekering. Je betaalt wel je eigen risico. Let op of je verzekeraar een contract heeft met het centrum, want anders kan een deel voor jezelf zijn. Alles daarover staat bij de vergoeding van een maagverkleining.
Dan is een operatie meestal nog niet de juiste stap, maar er is wel hulp. Denk aan de GLI, een diëtist of, onder voorwaarden, medicijnen. Je gewicht en je gezondheid kunnen veranderen; bespreek het dus opnieuw als dat gebeurt. Een overzicht van alle opties vind je bij de behandelingen bij obesitas. Bespreek het met je huisarts.
Ja, ernstige gewrichtsklachten die met je gewicht samenhangen kunnen meetellen bij een BMI van 35 of hoger. Denk aan pijn in knieën of heupen door artrose. Je huisarts beoordeelt hoe ernstig de klachten zijn en of ze bij je gewicht horen. Kruis ze aan op de gesprekskaart, zodat ze in het gesprek niet vergeten worden.
Voor een vergoede operatie heb je altijd een verwijzing nodig, meestal van je huisarts. Zonder verwijzing kun je bij sommige klinieken zelf betalen, maar dat is duur. Begin daarom bij je huisarts. Hoe je dat gesprek aanpakt, lees je op de pagina via de huisarts naar de juiste hulp.
Op een gratis informatieavond of tijdens de livestream "Vraag het de arts". Daar vertellen een arts en een ervaringsdeskundige over obesitas en alle behandelingen, en stel je je eigen vragen. Je hoeft niets over je gewicht op te geven. De data vind je bij de informatieavonden en livestreams.
