Overgewicht en obesitas in Zaanstad

In Zaanstad heeft 17,3% van de volwassenen obesitas en 52,3% overgewicht. Dat is 1,7 procentpunt meer dan het landelijke gemiddelde van 15,6%. Bespreek met je huisarts welke hulp bij jou past.

Bron: CBS/RIVM Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 (CBS StatLine 86137NED), peildatum 25-09-2026.

Overgewicht en obesitas in Zaanstad

Zaanstad ligt met 17,3% obesitas ruim boven het Noord-Hollandse gemiddelde van 13,6%. In Zaanstad heeft 17,3% van de volwassenen obesitas en 52,3% overgewicht. Het landelijke gemiddelde is 15,6% obesitas; in Noord-Holland is dat 13,6%. Heb je een BMI van 30 of hoger, of 25 of hoger met klachten zoals hoge bloeddruk of diabetes? Dan kun je met je huisarts bespreken welke hulp bij je past: een leefstijlprogramma, medicijnen of een operatie.

Zaanstad heeft 161.389 inwoners (CBS). Naar schatting hebben ongeveer 21.900 volwassenen in de gemeente obesitas. Dat is een schatting: afgerond inwonertal (160.000) × 0,79 (aandeel 18-plussers) × 17,3%.

Zaanstad in een provincie met weinig obesitas

Noord-Holland heeft met 13,6% een van de laagste obesitascijfers van het land. Zaanstad steekt daar met 17,3% duidelijk bovenuit (CBS StatLine 86137NED, Gezondheidsmonitor 2024). Van de Zaankanters heeft 52,3% overgewicht, tegen 45,8% in de provincie. Ook ten opzichte van Nederland (15,6%) zit Zaanstad hoger. Omgerekend gaat het om ongeveer 21.900 volwassenen.

Het RIVM schat Zaanstad op 18,4%, met een marge van 17,5 tot 18,9%. Dat is plek 83 van 342 gemeenten. Het cijfer voor 2020 was 17,5% (RIVM/GGD Gezondheidsmonitor 2024). Landelijk bekeken zit Zaanstad in de bovenste kwart, maar ver van de uitschieters in Groningen of Drenthe.

Poelenburg en Peldersveld

Zaanstad heeft 19 wijken met cijfers, en daartussen is het verschil groot. Het hoogst zijn:

• Poelenburg: 24,3%
• Pelders- en Hoornseveld: 22,8%
• Kogerveldwijk: 22,0%
• Zaandam Zuid: 21,1%
• Rosmolenwijk: 20,4%

Het zijn allemaal wijken in Zaandam. In Kogerveldwijk steeg de schatting het snelst, van 20,0% in 2020 naar 22,0% in 2024 (RIVM/GGD Gezondheidsmonitor 2024). In Krommenie, Assendelft en Westzaan liggen de schattingen lager, tussen 14,3% en 18,3%.

Stress en geld in de Zaanstreek

Moeite met rondkomen meldt 18,2% van de Zaankanters, tegen 15,3% landelijk. Veel stress komt voor bij 22,7% (Nederland 20,5%). De beweegcijfers zijn redelijk: 46,9% haalt de beweegrichtlijn en 53,2% sport wekelijks, allebei dicht bij het landelijke gemiddelde. De eigen gezondheid noemt 69,5% goed (RIVM/GGD Gezondheidsmonitor 2024). Stress en geldzorgen beïnvloeden je slaap, je eetpatroon en je energie. Daarom kijkt een goed leefstijlprogramma ook naar ontspanning en slaap, niet alleen naar eten en bewegen.

Een rekenvoorbeeld maakt het verschil met de provincie zichtbaar. Zet duizend willekeurige volwassenen uit Noord-Holland bij elkaar, en gemiddeld hebben er 136 obesitas. Doe je hetzelfde in Zaanstad, dan zijn het er 173. In Poelenburg zou het volgens de RIVM-schatting om zo'n 243 mensen gaan.

Zorg in de buurt van Zaanstad

Zaankanters hebben gemiddeld 0,9 kilometer naar de huisarts (CBS Kerncijfers wijken en buurten). Daar kun je starten met de GLI voor volwassenen met overgewicht. Handig om vooraf te doen: je BMI laten berekenen en je afspraak bij de huisarts voorbereiden met de gesprekskaart.

Voor bariatrie heb je vanuit Zaanstad veel keuze. In Amsterdam kun je bij de Nederlandse Obesitas Kliniek na 1 dag terecht; OLVG, locatie West, noemt 7 dagen. In Beverwijk zit een tweede vestiging van de Nederlandse Obesitas Kliniek (1 dag) en het Rode Kruis Ziekenhuis (85 dagen). Ten slotte meldt WeightWorks Clinics (partner van deze site) voor Amersfoort een wachttijd van 21 dagen. Bron: ZorgkaartNederland, 25-09-2026. Wat een operatie je kost, lees je bij vergoeding en eigen risico bij een maagverkleining. Verder naar het noorden speelt hetzelfde thema: zie obesitas in Den Helder.

Obesitas per wijk in Zaanstad

Binnen Zaanstad zijn de verschillen groot. Hieronder de 8 wijken met minstens 1.000 inwoners en het hoogste geschatte percentage volwassenen met obesitas. Dit zijn schattingen van het RIVM met een marge; voor de hele gemeente komt die schatting uit op 18,4%. Dat wijkt iets af van het CBS-cijfer bovenaan, omdat de rekenmethode anders is.

Bron: RIVM-schatting Gezondheidsmonitor 2024 (StatLine 50150NED), wijken met 1.000 inwoners of meer.

Wat kun je doen in Zaanstad?

1. Weet waar je staat

   Doe de BMI-check. Je gegevens blijven op je eigen apparaat.

2. Praat met je huisarts

   Neem de gesprekskaart mee en lees hoe je je gewicht bespreekt met je huisarts.

3. Kies samen een behandeling

   Leefstijlprogramma, medicijn of operatie: bekijk alle behandelingen bij obesitas.

Bariatrische centra in de buurt van Zaanstad

Voor een maagverkleining verwijst je huisarts je via ZorgDomein naar een bariatrisch centrum. Je mag samen kiezen. Een kortere wachttijd is niet automatisch beter: let ook op reisafstand, nazorg en of je zorgverzekeraar een contract heeft met het centrum.

Bron: ZorgkaartNederland, geraadpleegd 25-09-2026. Bekijk ook de wachttijden voor een maagverkleining bij alle centra in Nederland.

Veelgestelde vragen over overgewicht in Zaanstad

Overgewicht in de buurt van Zaanstad

• Overgewicht en obesitas in Den Helder (22,4% obesitas)
• Alle wachttijden voor een maagverkleining
• Vergoeding van een maagverkleining door je zorgverzekeraar
• Overgewicht in alle 20 regio’s

Bronnen

• CBS StatLine 86137NED, Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024
• ZorgkaartNederland wachttijden volumereductieoperatie maag, 25-09-2026
• NHG-Standaard Obesitas, oktober 2025
• RIVM StatLine 50150NED – Gezondheidsmonitor 2024, schatting per wijk
• Schatting aantal volwassenen met obesitas: afgerond inwonertal × 0,79 (aandeel 18-plussers) × obesitaspercentage; inwoners volgens CBS 161.389.